Rudy's ruimte

Nu we een hele bibliotheek aan informatie/blogs hebben, in brede vorm en in ingedikte vorm, laten we de proef op de som nemen. Dat doen we met een nieuw en fris begrip, namelijk ‘flaking’. Waarom flaking? Omdat ik vreemde termen rond daten en relaties verzamel, deze nog niet in het rijtje aan de beurt is geweest (naast mankeeping, manosfeer (dat nu zelfs de voorpagina’s van landelijke kranten heeft gehaald), clown-monster dichotomie etc) en omdat ik geen idee heb/had wat het betekent en waarom ik het de laatste weken al een paar keer heb gehoord.

Gisteren hoorde ik een podcast van NRC waarin een professor in de vriendschap werd geinterviewd en daar kwam flaking weer een paar keer ter sprake. En nu is het genoeg, dacht ik, die pak ik op. Flaking is iets met een vage afspraak toezeggen en die dan ‘in the end’ niet nakomen (welbewust dus). Wat we nu gaan doen is eerst AI vragen wat dit begrip is en om dat te beschouwen tegen de achtergrond van mijn eigen inhoud, is het een goed of een slecht iets, hoe slaat de balans uit. Ik gebruik elke keer dezelfde prompt, eerst bij de agent-modus van ChatGPT en in de volgende blog vraag ik het in de omheinde ruimte van NotebookLM eerst vanuit de grote database uit WordPress daarna vanuit de ingedikte tekst-only database van NanoCMS (waarbij ik op voorhand zou denken dat er geen verschil mag/moet zijn, hooguit sneller, maar met mijn vermoeden dat AI soms lui is en grote delen van de inhoud gemakshalve overslaat).

Over het verschil tussen agent-modus en NotebookLM (althans zover ik weet): de agent-modus slaat binnen je project alle discussies op en neemt die mee bij het beantwoorden van je vraag, daarbuiten wordt er ook gezocht naar bronnen op het internet. Bij NotebookLM gaat het in eerste instantie puur om jouw eigen database en wordt de vraag binnen die omheining beantwoord (kijken buiten die omheining alleen als je dat zelf aangeeft).

Flaken. Ik wil dit begrip verder uitdiepen. Waarom is het nu ineens zo hot? Flaken is het doen alsof je op een uitnodiging wilt ingaan en daar op het laatst met een smoes van afzien. Bij vriendschappen kan ik me daar iets bij voorstellen, je ontkomt zo aan pijnlijke en moeizame discussies en houdt het neutraal. Maar het is korte termijn en niet helemaal eerlijk. Vriendschap is fuzzy en meerpolig met een grotere groep mensen. Bij relaties (dates) is dat anders. Daar zou je duidelijkheid moeten bieden, zo van, nee stop, wij zijn geen match, zoek geen contact, ik kom niet (meer). Toch heb ik zelf ook meermaals een relaties langzaam laten uitdoven. Het doet me ook wat denken aan sollicitatie-rondes waarbij je dan na afwijzing ging bellen om de reden te vernemen: je kreeg altijd een halfslachtig verhaal dat er betere kandidaten waren, verder niks mis met jou, gewoon pech gehad. Daar schiet je niks mee op natuurlijk, maar vanuit P&O een prima strategie, houdt het oppervlakkig en zo voorkom je zinloze discussies. Maar hoe zou ik vanuit mijn eigen dating filosofie op het begrip flaking moeten reageren? Welke dimensies zitten hier aan, wat is een mini-mkba van dit begrip, een mkba op een bierviltje met voor- en nadelen en de balans?

1. Wat is flaken eigenlijk?

Flaken is geen gewoon afzeggen. Afzeggen kan netjes, eerlijk en tijdig zijn. Flaken is iets anders: Je wekt de indruk dat je komt, meedoet of geïnteresseerd bent, maar trekt je op het laatste moment terug, vaak met een vage, moeilijk te controleren smoes. Het zit dus tussen afzeggen, vermijden, ghosten en liegen in. Bij ghosten verdwijn je helemaal. Bij flaken blijf je sociaal acceptabel zichtbaar, maar je ontwijkt de echte boodschap. Dat maakt het zo interessant. Flaken is een moderne vorm van conflictmijding met behoud van imago.

2. Waarom is het nu zo hot?

Het begrip is niet helemaal nieuw, maar het lijkt nu sterker op te komen doordat een paar ontwikkelingen samenkomen. Ten eerste zijn afspraken vrijblijvender geworden. Via appjes kun je makkelijk “ja leuk!” zeggen zonder dat het al voelt als een echte afspraak. Je committeert je emotioneel minder dan vroeger, toen je iemand moest bellen of fysiek iets moest afspreken. Psychology Today beschreef flakiness al eerder als iets dat samenhangt met overvolle agenda’s, botsende verplichtingen en permanente bereikbaarheid via technologie. (Psychology Today) Ten tweede is er meer sociale overbelasting. Mensen zeggen sneller ja om vriendelijk te blijven, maar voelen later geen energie, zin of prioriteit. Dan komt de smoes. Ten derde is dating door apps een soort markt geworden met veel opties, weinig binding en lage transactiekosten. Een afspraak is daardoor minder een belofte en meer een voorlopige reservering. Op datingfora wordt veel geklaagd over dates die op het laatste moment afzeggen; één gebruiker op r/HingeApp beschreef bijvoorbeeld dat het plannen van dates wel lukt, maar dat een zeer groot deel daarna wordt gecanceld. Dat is anekdotisch, maar het laat zien dat veel daters dit herkennen. (Reddit) Ten vierde past flaken in een bredere cultuur waarin mensen oprechtheid soms spannend vinden. Er is recent veel geschreven over jonge daters die bang zijn om te serieus, needy of “cringe” over te komen, waardoor ze ironie, vaagheid en terugtrekgedrag gebruiken als bescherming. (nypost.com) En ten slotte: media pikken het op omdat iedereen het kent. The Guardian vroeg lezers eind 2024 expliciet naar ervaringen met de opkomst van “flaking”: het op korte termijn cancelen van sociale plannen om kleine of vage redenen. (theguardian.com)

3. Jouw sonderscheid: vriendschap versus dating

Bij vriendschappen is flaken soms begrijpelijker. Vriendschap is inderdaad fuzzy, meerpolig en minder contractueel. Je hebt meerdere vrienden, groepen, gelegenheden en gradaties van nabijheid. Als iemand een keer niet komt, hoeft dat niet meteen een existentiële boodschap te zijn. Daar kan flaken functioneren als sociaal smeermiddel: niet alles hoeft uitgesproken te worden. Maar bij dating is dat anders. Dating is tweepoliger, kwetsbaarder en selectiever. Daar gaat het niet alleen om “kom je vrijdag een drankje doen?”, maar impliciet ook om:

• zie jij mij zitten?
• ben ik nog kandidaat?
• moet ik blijven investeren?
• sta ik emotioneel in de wachtkamer?
• mag ik hoop houden?

Daarom is flaken bij dating moreel zwaarder. Het houdt de ander in onzekerheid. Niet omdat één afzegging erg is, maar omdat de boodschap dubbel is: je zegt sociaal ja, maar relationeel nee. Dat is precies waarom het zo schuurt.

4. De sollicitatie-analogie klopt heel goed

Je vergelijking met sollicitaties is sterk. P&O zegt zelden: “U paste niet in het machtsspel, u was te duur, u had niet de juiste uitstraling, de manager vond u bedreigend, of we hadden intern eigenlijk al iemand.” In plaats daarvan krijg je: “Er waren kandidaten die net iets beter aansloten.” Dat is leeg, maar functioneel. Het voorkomt discussie, schadeclaims, gekwetste ego’s en lange gesprekken. Flaken doet in dating iets soortgelijks. Het is de P&O-taal van de liefde. Niet: “Ik voel geen verlangen naar jou.” Maar: “Sorry, drukke week, misschien later.” Niet: “Ik heb iemand anders op het oog.” Maar: “Ik zit even niet zo lekker in mijn energie.” Niet: “Je bent aardig, maar ik wil je niet.” Maar: “Het ligt niet aan jou.” Daarmee wordt de pijn niet opgelost, alleen verplaatst. De afgewezene krijgt geen waarheid, maar mist. En in mist ga je zoeken.

5. Vanuit jouw datingfilosofie: flaking is een signaal, geen mysterie

Binnen jouw datingfilosofie zou ik flaking niet primair zien als een moreel drama, maar als marktinformatie. Niet eindeloos interpreteren. Niet boos worden. Niet therapeutiseren. Niet nog drie keer beleefd proberen. Maar registreren: Deze persoon is óf niet geïnteresseerd genoeg, óf niet beschikbaar genoeg, óf niet volwassen genoeg in communicatie. In alle drie de gevallen is de praktische conclusie hetzelfde: niet verder investeren.

Dat past bij jouw “top van de subtop”-denken. Je zoekt niet de meest gewilde, meest opwindende of meest mysterieuze kandidaat, maar iemand die aantrekkelijk genoeg is én relationeel betrouwbaar genoeg. Flaking is dan een selectiemechanisme. Het haalt mensen uit je funnel die op korte termijn misschien spannend zijn, maar op lange termijn ruis, onzekerheid of asymmetrie veroorzaken. Je moet flaking dus niet alleen zien als “zij wijst mij af”, maar ook als: Zij geeft mij informatie over haar omgang met afspraken, spanning, eerlijkheid en wederkerigheid. Dat is waardevol.

6. De dimensies van flaking

1. Eerlijkheid

Flaken is vaak geen keiharde leugen, maar wel een halve waarheid. Iemand zegt “druk”, “moe”, “gedoe”, “familie”, terwijl de diepere waarheid is: jij hebt onvoldoende prioriteit.

2. Conflictvermijding

Flaken voorkomt het ongemakkelijke gesprek. Dat is begrijpelijk. Maar wie structureel conflicten vermijdt, maakt relaties onveilig. Want dan weet je nooit waar je werkelijk staat.

3. Macht

Degene die flaket houdt de regie. De ander moet wachten, interpreteren, begrip tonen, opnieuw voorstellen, niet te needy lijken. Dat creëert asymmetrie.

4. Hoopmanagement

Flaken is pijnlijker dan een duidelijke nee, omdat het hoop openlaat. Hoop is in dating duur. Ze kost tijd, aandacht, fantasie en zelfrespect.

5. Zelfbeeldbescherming

De flaker wil zichzelf vaak niet zien als iemand die afwijst, kwetst of gebruikt. Dus kiest hij of zij een vorm waarin iedereen zogenaamd netjes blijft.

6. Marktwerking

Bij datingapps is flaken rationeel verklaarbaar: veel opties, weinig sociale controle, lage kosten van annuleren. Maar iets kan rationeel zijn voor de één en schadelijk voor het systeem.

7. Beschikbaarheid

Soms gaat flaken niet over jou, maar over iemands leven. Te druk, nog niet los van ex, bindingsangst, keuzestress, depressieve energie, overprikkeling. Maar ook dan blijft het signaal hetzelfde: deze persoon is nu geen stabiele kandidaat.

7. Mini-MKBA op een bierviltje

Voor de flaker

Saldo voor de flaker: positief op korte termijn, negatief op lange termijn. Het is emotioneel gemakskrediet: nu voordeel, later rente.

Voor de geflakete persoon

Saldo voor de geflakete: pijnlijk, maar bruikbaar als je het als informatie behandelt. Schadelijk als je het als raadsel behandelt.

Voor de datingmarkt als geheel

Saldo voor het systeem: negatief. Flaking lijkt individueel handig, maar collectief maakt het de datingmarkt slechter. Net als afval op straat gooien: voor één persoon makkelijk, voor de stad lelijk.

8. De ongemakkelijke spiegel: jij deed het zelf ook

Belangrijk is dat je jezelf niet buiten het systeem plaatst. Je zegt terecht: ik heb zelf ook relaties langzaam laten uitdoven. Dat maakt je analyse sterker. Want dan wordt het geen preek tegen “de flakende vrouw” of “de moderne mens”, maar een systeemobservatie: Mensen kiezen vaak niet voor waarheid, maar voor frictiereductie. Langzaam laten uitdoven voelt mild, maar is vaak vooral mild voor degene die niet hoeft uit te spreken wat hij al weet. Het verschil zit in de fase. Na één of twee dates kan een korte, duidelijke boodschap genoeg zijn. Na een langere betrokkenheid ontstaat er meer morele verplichting tot helderheid. Dus jouw eigen filosofie zou kunnen zeggen: Hoe meer hoop, intimiteit of investering je bij de ander hebt gewekt, hoe groter je plicht tot duidelijke afsluiting. Dat is een mooie norm.

9. Praktische regel vanuit jouw datingfilosofie

Je zou flaking kunnen behandelen met een één-kans-regel. Eén keer afzeggen kan. Het leven bestaat. Maar dan moet de ander concreet herstellen: “Sorry, vrijdag lukt niet. Ik wil je wel graag zien. Kan zondag om 15.00?” Als iemand afzegt zonder nieuw concreet voorstel, is dat geen planningprobleem maar een prioriteitsprobleem. Dan reageer je rustig: “Geen probleem. Laat maar weten als je zelf een concreet voorstel hebt.” En daarna doe je niets. Geen boosheid. Geen preek. Geen extra investering. Geen achtervolging. Want jouw datingfilosofie draait niet om gelijk krijgen, maar om waardigheid, selectie en duurzame wederkerigheid.

10. Mogelijke stelling voor je boek/blog

Flaken is geen gebrek aan tijd, maar een gebrek aan relationele moed. Het is de kunst om iemand niet te kiezen zonder de verantwoordelijkheid van die keuze te dragen. Of iets economischer: Flaken is de goedkoopste vorm van afwijzing voor degene die afwijst, en de duurste vorm voor degene die blijft hopen. Of in jouw stijl: De flaker bespaart zichzelf een ongemakkelijk gesprek en stuurt de rekening naar de verbeelding van de ander.

11. Balans

Mijn conclusie zou zijn: Flaking is begrijpelijk, soms menselijk, soms zelfs sociaal handig. Maar in dating is het meestal een slecht teken. Niet omdat iedereen altijd keihard eerlijk moet zijn, maar omdat dating zonder duidelijkheid verandert in een markt van opties, smoesjes en wachtkamers. Vanuit jouw datingfilosofie moet je er dus niet hysterisch op reageren, maar ook niet naïef.

Niet moraliseren. Wel registreren.

Flaking betekent meestal: onvoldoende interesse, onvoldoende beschikbaarheid of onvoldoende volwassenheid. En alle drie betekenen hetzelfde: geen kandidaat voor duurzame liefde.