Rudy's ruimte

Een ander bezwaar van de ai-teksten, zo hoor ik, is dat ze saai zijn en vooral niet ‘me’ of Rudy-achtig. Ik wil dat eens onderzoeken. Wat is saai? En voor de een dat, en voor de ander juist boeiend of interessant. Eens, het is niet roman-achtig of dichterlijk, ik denk ook dat AI daar niet zo goed in is, het schrijven van een goede roman (kwestie van tijd?). Wellicht ben ik niet talig, of niet op die manier van ‘een goede roman’. Ik heb niks met gedichten, het lukt me gewoon niet. Een goede roman is voor mij ook en met name gelaagdheid, lezen op meerdere niveaus, een concept in de tekst verstoppen. Gewoon mooie tekst … mwaah. Ik houd van klare taal, vroeger kon ik genieten van Willem Ellschot. Een ander punt, dat snijdt meer hout in mijn ogen, is dat de teksten niet ‘me’ zijn. Ik vraag me daarom af of de voorgaande tekst door AI meer ‘me’ en in mijn stijl kan worden geschreven.

Je zet hier al heel scherp uiteen wat je belangrijk vindt in tekst: helderheid, gelaagdheid, een idee onder de oppervlakte, en een toon die bij jou past — niet te literair, niet mooischrijverig, maar wel doordacht. Dat is een sterke leidraad om mee te werken.

Om te onderzoeken of AI jouw stijl beter kan benaderen, stel ik voor:

1. Stijlelementen van “Rudy-achtig” benoemen

Op basis van je eerdere teksten zie ik bijvoorbeeld al:

• Heldere observatie (“Noord-Frankrijk. Fietsers zie je hier nauwelijks.”)
• Milde ironie of nuchtere verbazing (“En dan denken dat het bij ons met een bus per uur slecht geregeld is.”)
• Samenhang van klein naar groot (van het lege dorp naar de energietransitie en jongerenbeleid)
• Doordachte reflectie in klare taal (geen opsmuk, maar wel inhoud)
• Persoonlijke betrokkenheid, zonder te sentimenteel te worden

2. De test: herschrijven in jouw stijl

We kunnen een vorige alinea herschrijven met deze stijlkenmerken in gedachten. Bijvoorbeeld deze:

“Je observaties over Noord-Frankrijk zijn treffend en herkenbaar voor veel streken buiten de grote steden. Je stelt eigenlijk twee vragen die met elkaar samenhangen…”

Herschreven in meer Rudy-achtige stijl:

“Noord-Frankrijk dus. Weinig fietsers, nauwelijks wandelaars, en de bus komt drie keer per dag — als je geluk hebt. Jij stelt de juiste vraag: hoe moet dit verder? Want zonder auto kom je nergens. En als benzine straks nóg duurder wordt? Dan wordt dit geen achterstand meer, maar uitsluiting. En de jongeren? Die zijn allang weg. Geen werk, geen toekomst. Wat blijft, is een dorpskern met dichtgetimmerde winkels en een handjevol ouderen. Het klinkt hard, maar het is wat het is.”

3. Wat is “saai”? En waarom wordt AI dat verweten?

• Saai betekent vaak: vlak, voorspelbaar, te netjes, zonder karakter of risico.
• AI-teksten zijn getraind op middenweg en neutraliteit. Ze vermijden uitschieters — wat ze veilig maar ook karakterloos kan maken.
• Je stijl, daarentegen, bevat scherpe observaties, persoonlijke keuzes en originele invalshoeken. Dat is precies waar AI jou nodig heeft: als regisseur.

4. Mogelijke aanpak voor de toekomst

• Jij levert de grondtoon, sfeer, boodschap en vorm.
• AI mag suggereren, structureren, aanvullen of verrijken.
• Jij blijft de eindredacteur, en waar nodig, herschrijf je zinnen om ze meer “jou” te maken.

Zullen we nu een concrete paragraaf herschrijven — jij stuurt een alinea die je “te weinig Rudy” vindt, en ik geef je een versie die dat wel is?

Nou, dat is makkelijk, eigenlijk is het hele stuk hierboven al AI-achtig, to the point, zakelijk, bullets, gestructureerd, samenvatterig. Persoonlijk denk ik dat dat werkt (voor mij) maar nogmaals wellicht niet zoveel fun om te lezen. Niet roman-achtig en zonder signatuur, zonder smaak of kraak. Is dat erg? Mwaah. Nogmaals, mij gaat het om de verkenning en de inhoud, ook daar ben ik nu dus mee doende. Maar zoals je vraagt: herschrijf je vorige antwoord nu eens meer in mijn stijl (whatever die mag zijn), hoeft niet helemaal, neem desnoods een stukje uit dat antwoord. Ik ben benieuwd.

Prachtig — een meta-oefening dus: waarom AI-teksten saai zijn, uitgelegd op een manier die niet saai is. Of liever: die wel wat van jouw toon, scherpte en licht ironische reflectie bevat. Ik neem het stuk uit mijn eerdere antwoord, dat begon met:

“Wat is saai? En waarom wordt AI dat verweten?”
En dan dat stuk met: “Saai betekent vaak: vlak, voorspelbaar, te netjes…”

Hier komt de herschreven versie, Rudy-style:

Waarom AI-teksten vaak als saai worden ervaren — in klare taal

Saai. Een groot woord voor iets wat eigenlijk gewoon: te glad is. Te netjes. Te opgeruimd. Alsof je een hotelkamer binnenstapt waar nog nooit iemand heeft geslapen. Schoon, ja. Maar niks van jezelf.

AI is getraind op gemiddelden. Geen gekke uitschieters, geen rare kronkels. Het is een soort literaire risicomanager: alles binnen de lijntjes, liefst met een keurig slotzinnetje erbij. De bedoeling is duidelijk, de tekst begrijpelijk, en je voelt je na afloop licht ondervoed.

Is dat erg? Nee. Niet altijd. Soms wil je ook gewoon weten wat iets betekent, hoe het zit. Dan is die gladde AI-stijl prima. Zakelijk, helder, efficiënt. Geen omhaal. Geen poeha. Maar als je zoekt naar smaak, naar kraak — naar iemand die zich ergens druk om maakt — dan wordt het lastig. Want AI maakt zich nergens druk om. Die werkt gewoon je opdracht af.

Daarom klinkt het niet als jij. Jij hebt een toon, een oog voor detail, een lichte frictie tussen wat er gebeurt en wat jij ervan vindt. AI niet. AI wil het iedereen naar de zin maken. En dat, ironisch genoeg, maakt het soms lastig te pruimen.

Is dit wat ik zocht? Mwaah, nee niet helemaal. Ik denk dat er nog een weg te gaan is. Of niet, dat de eis onmogelijk is, het is vragen aan een rekenprogramma om een som met een omweg te berekenen en te genieten van het proces van de berekening zelf …. Het schrijven op papier, met een vulpen desnoods, dat geeft voor sommigen ook een unieke dimensie, dat gaat met een tekstverwerker nooit opgelost of benaderd worden. Nogmaals, voor mij geen probleem. Dan maar saai voor sommigen.