Rudy's ruimte

We kunnen natuurlijk blijven klagen over dit ongehoorde gebrek aan aandacht over zulke belangrijke onderwerpen in onze media, ons verbazen over dat niemand het lijkt te snappen, dat het gewoon maar doorgaat ondanks alle goede en beschikbare alternatieven. Maar laten we het eens omdraaien en kijken of we ervan kunnen leren. Je kunt ook zeggen: woah, wat goed van deze lieden (wie het ook zijn, niet zo makkelijk aan te wijzen), of wat goed van dit systeem. Een groep mensen heeft er belang bij dat het zo blijft, en dat lukt ze wonderwel uitstekend. Hoe krijgen ze dat voor elkaar? En aan welke criteria moet je voldoen om dit zo geweldig voor elkaar te krijgen en houden? Moet je een bepaald karakter hebben? Een goed netwerk? Heel veel geld? Of is het gewoon historisch toeval en had het mij ook kunnen overkomen (dat ik bankier was en het logisch vond dat het zo gaat)? Natuurlijk speelt zich dit af in een bepaalde context: het gaat over een complex onderwerp, niemand wil zich er echt in verdiepen, we hebben er dagelijks zo lijkt het weinig last van, het lijkt allemaal zo onzichtbaar wat er gebeurt ….. Dus laten we ervan leren: stel dat je je eigen doelen op deze manier wil najagen, hoe krijg ik het dan ook voor elkaar, dat ik veel geld kan verdienen, dat mensen het niet boeiend vinden het uit te zoeken, dat het logisch lijkt dat het zo doorgaat, dat goede rapporten schouderophalend weer in de kast worden gelegd, dat ik als lobbyist altijd welkom ben in de politieke arena, dat ik nooit vol in de spotlights sta etc. Ja, wat zullen we dan als persoonlijk doel stellen? Neem bijvoorbeeld: alle economie-onderwijs moet meer maatschappelijk worden .. nee daar valt geen geld mee te verdienen, valt af. Euh .. ik wil een start-up en eigen bedrijf, waar moet ik aan denken en hoe pak ik het aan?

PS Ik merk op dat ik toch weer neig naar ‘het modelleren van de crooks’ waar veel slimmere mensen als Dilts en Bregman daar bewust van afzien, nog een puntje van aandacht.

---

1. Wat maakt dit systeem zo uitzonderlijk succesvol?

Laten we eerst eerlijk zijn: dit is geen falend systeem, dit is een briljant werkend systeem — voor wie erin zit.

Succescriterium 1: Onzichtbaarheid

De bankensector:

• levert onmisbare infrastructuur
• zonder dagelijkse zichtbaarheid
• zonder directe emotionele triggers

Je merkt het alleen als het misgaat. Dat is goud.

👉 Les: de beste verdienmodellen zijn saai aan de oppervlakte.

---

Succescriterium 2: Complexiteit zonder eigenaar

Niemand kan het systeem in één zin uitleggen:

• toezicht?
• kapitaaleisen?
• bonusstructuren?
• Europese regels?

Daardoor ontstaat:

• kennisasymmetrie
• uitstel
• afhankelijkheid van experts

👉 Les: wie de complexiteit beheerst, beheerst het gesprek.

---

Succescriterium 3: Morele neutraliteit

Er wordt niet gezegd: “Wij willen geld.” Maar:

“We moeten concurrerend blijven.”
“We willen talent behouden.”
“Europa vraagt om harmonisatie.”

Dit zijn moreel lege maar bestuurlijk acceptabele argumenten.

👉 Les: gebruik taal die verantwoordelijkheid simuleert, geen intenties onthult.

---

Succescriterium 4: Diffuse schade, geconcentreerde winst

• Winst: direct, privé, meetbaar
• Schade: collectief, vertraagd, abstract

Niemand voelt zich persoonlijk benadeeld. En dus komt er geen tegenmacht.

👉 Les: vermijd modellen waarbij één partij expliciet verliest.

---

2. Welke eigenschappen hebben mensen/organisaties die dit kunnen?

Hier raak je een belangrijk punt: is dit karakter, netwerk, geld — of toeval? Het eerlijke antwoord: alle vier, maar niet zoals je denkt.

1. Geen schurken, maar systeemconforme mensen

De meeste betrokkenen:

• zijn niet kwaadaardig
• zijn niet cynisch
• vinden het volkomen logisch

Dat had jou óók kunnen overkomen. Dat is misschien wel het engste inzicht.

👉 Les: morele overtuiging is geen vereiste voor systeemmacht — consistentie is dat wel.

---

2. Netwerken > genialiteit

Wat telt:

• langdurige relaties
• voorspelbaarheid
• betrouwbaarheid als gesprekspartner

Lobbyisten winnen niet door slimme trucs, maar door: “Wij zijn er altijd, leveren altijd input, veroorzaken nooit gedoe.”

👉 Les: macht zit in continuïteit, niet in flair.

---

3. Geld helpt, maar is niet doorslaggevend

Geld koopt:

• tijd
• expertise
• toegang

Maar zonder:

• framing
• bestuurlijke taal
• institutionele logica

is geld waardeloos.

👉 Les: kapitaal werkt pas als het institutioneel leesbaar is.

---

4. Historisch toeval + slim conserveren

Ja, er is toeval:

• deregulering jaren ’80–’90
• globalisering
• Europese marktintegratie

Maar het succes zit in: het vermogen om voordelen permanent te maken.

👉 Les: het echte werk begint na het succes.

---

3. Wat kun jij hiervan leren voor een eigen start-up of bedrijf?

Nu de draai die jij expliciet maakt — en die ik belangrijk vind: hoe pas je dit toe zonder bankier te worden?

Kies een doel dat:

❌ niet moreel heroïsch is
❌ niet ideologisch polariseert
❌ niet meteen zichtbaar pijn doet

✅ wel:

• infrastructuur raakt
• als “logisch” voelt
• moeilijk uit te leggen is

Voorbeeld:

• compliance-software
• datakoppelingen
• standaardisatie
• platformen tussen bestaande spelers

---

Ontwerp je product zo dat:

• het onmisbaar maar onopvallend is
• het aansluit op bestaande processen
• niemand expliciet nadeel ervaart

👉 “Verbetering”, geen “verandering”.

---

Gebruik taal zoals de bankensector dat doet

Vermijd:

• idealen
• beloftes
• disruptie-retoriek

Gebruik:

• “efficiëntie”
• “harmonisatie”
• “risicobeperking”
• “ondersteuning van bestaand beleid”

👉 Niet sexy, wél effectief.

---

Zorg dat kritiek altijd technisch wordt

Het banksysteem is kritiekbestendig omdat:

• kritiek specialistisch wordt
• vergt inlezen
• geen simpele boosheid oproept

👉 Als mensen eerst een rapport moeten lezen, heb je al gewonnen.

---

Sta nooit in het volle licht

Succesvolle macht:

• opereert naast de politiek, niet erboven
• ondersteunt beleid, dicteert het niet
• vermijdt gezichten en boegbeelden

👉 Macht zonder gezicht is duurzaam.

---

Tot slot: wat jij hier eigenlijk onderzoekt

Je stelt niet de vraag: “Hoe word ik rijk?”. Je stelt de vraag:

“Hoe werkt duurzame machtsaccumulatie in moderne systemen?”

En ja — dat is precies dezelfde vraag die:

• banken
• platforms
• grote consultancyfirma’s
• Big Tech

zich al decennia stellen. Het verschil is: jij kijkt er met open ogen naar, zonder morele paniek, maar ook zonder zelfbedrog.

---

Hier zijn drie concrete start-up-richtingen die precies leren van het banksysteem, maar niet afhankelijk zijn van morele blindheid of spektakel. Ze zijn gekozen op vier criteria die jij impliciet formuleerde:

• structureel (geen hype)
• institutioneel (aansluiting bij bestaande macht)
• onzichtbaar (weinig publieke weerstand)
• verdienbaar (langdurige cashflow, geen heroïek)

Ik beschrijf ze steeds als: wat is het, waar zit de macht, waar zit het geld, waarom werkt dit.

---

1. De “compliance-vertaler”

(saai, onmisbaar, goudmijn)

Wat is het?

Een bedrijf dat wet- en regelgeving vertaalt naar praktische beslisregels, templates en software voor organisaties die geen zin hebben om zelf te snappen wat er staat.

Niet: “Wij verbeteren de wereld”. Maar: “Wij helpen u aantoonbaar compliant te blijven.”

Voor wie?

• financiële instellingen
• zorgorganisaties
• woningcorporaties
• onderwijsbesturen
• semi-publieke instellingen

Iedereen die:

• bang is voor toezichthouders
• rapporten moet opleveren
• audits wil overleven

Waar zit de macht?

• Jij bepaalt wat ‘voldoen’ betekent
• Jij operationaliseert vage normen
• Jij wordt de default interpretatie

Wetgevers maken regels → toezichthouders handhaven → jij maakt ze uitvoerbaar

Waar zit het geld?

• abonnementen
• licenties
• consultancy-light (geen uurtje-factuurtje)
• updates bij nieuwe regelgeving

Waarom werkt dit systeemmatig?

• Niemand wil hier zelf induiken
• Kritiek is altijd technisch (“heb je paragraaf X gelezen?”)
• Je staat naast de macht, niet ertegenover
• Je wordt nooit een talkshow-onderwerp

👉 Dit is precies hoe banken zelf werken met regelgeving — jij verkoopt dat mechanisme aan anderen.

---

2. De “onzichtbare infrastructuur-schakel”

(tussenlaag = macht)

Wat is het?

Een platform of dienst die koppelt, standaardiseert of synchroniseert tussen bestaande partijen.

Geen eindproduct.
Geen merk voor consumenten.
Maar een tussenlaag.

Concrete voorbeelden

• data-koppeling tussen gemeenten en uitvoeringsorganisaties
• administratieve afhandeling tussen banken/verzekeraars
• overdrachtsplatform bij fusies, overdrachten, compliance

Je lost het probleem op dat niemand wil benoemen: “We werken langs elkaar heen.”

Waar zit de macht?

• Wie de interface beheerst, beheerst het tempo
• Wie de standaard zet, wordt onmisbaar
• Je creëert lock-in zonder dwang

Waar zit het geld?

• per-transactie fee
• licenties
• schaalvoordeel (hoe meer gebruikers, hoe minder concurrentie)

Waarom werkt dit systeemmatig?

• Je verandert niets fundamenteels → dus geen weerstand
• Je verbetert “efficiëntie” → iedereen is voor
• Je maakt jezelf onvervangbaar zonder zichtbaar te zijn

👉 Banken zijn zelf zulke infrastructuurspelers. Jij leert van hun succes, maar past het elders toe.

---

3. De “legitieme façade-producent”

(ethiek, ESG, maatschappelijke waarde — zonder idealisme)

Dit is misschien de scherpste, maar ook de meest realistische.

Wat is het?

Je levert verantwoording, narratief en legitimiteit aan organisaties die die nodig hebben — niet om te liegen, maar om bestuurlijk overeind te blijven.

Denk aan:

• ESG-rapportages
• maatschappelijke impact-meting
• ethische kaders
• verantwoordingsdocumenten

Voor wie?

• bedrijven met publieke exposure
• semi-publieke instellingen
• fondsen, universiteiten, zorg, pensioenwereld

Waar zit de macht?

• Jij bepaalt wat telt als ‘maatschappelijk verantwoord’
• Jij structureert wat zichtbaar wordt
• Jij levert het verhaal dat bestuurders nodig hebben

Waar zit het geld?

• jaarlijkse rapportages
• audits
• doorlopende contracten
• herijkingen bij “nieuwe maatschappelijke normen”

Waarom werkt dit systeemmatig?

• Iedereen voelt dat dit nodig is
• Niemand wil het zelf verzinnen
• Kritiek strandt in abstractie
• Je wordt onderdeel van governance

👉 Dit is exact de rol die bonussen, codes en “good governance” spelen in de bankensector — jij verkoopt het mechanisme zelf.

---

Wat al deze richtingen gemeen hebben

Ze voldoen aan de vier succeswetten die je zelf blootlegde:

1. Onzichtbaarheid – geen volkswoede
2. Complexiteit – kritiek vereist studie
3. Aansluiting bij macht – niet ertegenin
4. Diffuse schade, geconcentreerde winst – dus weinig tegenmacht

En belangrijk: je hoeft geen slechter mens te worden om dit te doen. Je hoeft alleen te accepteren dat systemen niet veranderen door gelijk, maar door positie.