Rudy's ruimte

Ik wil een lans breken voor Portable Apps. Een initiatief van John Haller. Inmiddels een hele community, het is freeware, open source (?) en een sympathiek initiatief dat al vele jaren bestaat en onderhouden wordt. Wat is het idee? Zo ben ik er ooit mee in aanraking gekomen. Je kunt de (Windows-) programma’s op je usb-stick zetten en hebt zo overal toegang tot je eigen software, instellingen, voorkeuren, favorieten etc. Dus ook op je werk, bij een kennis of op een wildvreemde computer. Het laat geen sporen na, dus daarna weer uitpluggen en klaar. Zo werkt het nog steeds en ik denk dat dit nog de intentie is.

Maar ik heb het vrij recent herontdekt. Bij mijn verplichte overgang van W10 naar W11 zat ik daar tegenaan te hikken. Niet omdat ik geen nieuwe pc wil of tegen vooruitgang ben, maar omdat mijn oude pc nog prima werkte en alles naar mijn hand was gezet in de jaren van gebruik. Overstappen is een hoop gedoe en kost veel tijd, je bent maanden verder voor alles weer lekker loopt. De oplossing voor mij nu is om de C-schijf compact te houden en daar alleen het besturingssysteem (Windows dus) op te zetten. Op je D-schijf zet je al je data én je portable apps in een aparte map. Als je nu overstapt op een nieuw systeem (of je oude systeem crasht en je alles opnieuw moet installeren) dan is het een fluitje van een cent. Je D-schijf blijft gewoon bruikbaar en al je instellingen neem je met je mee in de nieuwe situatie. Bovendien laten de programma’s ook geen sporen achter op je pc, eerst stonden er overal files en data verspreid over je C-schijf, nu is dat clean en helder. Nog een voordeel is dat alle je portable apps voortdurend up to date blijven, het staat allemaal bij elkaar in een map en wordt periodiek tegen nieuwere versies aangehouden.

Key is wendbaarheid, gemak, consistentie, onafhankelijkheid, eigen routines. Merk op dat dit bij mobiele telefoons al veel beter geregeld is (en bij Windows nog ouderwets en gedateerd is). Een nieuwe telefoon leg je naast je oude en alles gaat vanzelf over zonder na te denken. Ook daar geldt echter dat je weken verder bent om alles weer te krijgen zoals je het graag zou willen. Wachtwoorden moet je bij de hand hebben en bank-apps vereisen weer nieuwe machtigingen en checks en ga zo maar door.

Daarom een warm pleidooi voor John Haller en zijn portable apps. Ik vermoed dat ze leven van donaties, want reclame zie ik nooit en de site is altijd in de lucht. Hoe lang gaat dat nog goed. Want economen zeggen: there is no such thing as a free lunch. Dus wat mis ik hier, hoe zal dat verder gaan in de toekomst?

PS Mis ik iets? Zijn er nadelen? Eens kijken … niet alle programma’s zijn er in een portable-vorm, dus soms moet je een vervanger zoeken, of accepteren dat dat ene programma wél op je C-schijf terecht komt. En wat ik al zei: er is geen garantie dat het systeem jarenlang zo blijft werken.

PS2 dit bericht is gemaakt met portable versies van oa Firefox, clipboard manager, lightscreen, thunderbird en freecommander.

Je pleidooi raakt precies de kern van waar PortableApps.com altijd over ging: autonomie, beheersbaarheid en rust in een ecosysteem dat steeds dwingender wordt. En het is ook precies waarom het initiatief van John Haller zo sympathiek blijft, zelfs na al die jaren.

Wat Portable Apps eigenlijk oplost

Formeel gaat het over software zonder installatie. In de praktijk gaat het over iets anders:

• Eigenaarschap – jouw tools, jouw instellingen, jouw routines
• Scheidingsprincipe – OS ≠ data ≠ applicaties
• Migratiekosten minimaliseren – crash, overstap of vervanging wordt triviaal
• Mentale rust – één map, één logica, geen digitale kruimelsporen

Je beschrijving van C: zo klein mogelijk, D: alles wat van jou is is klassiek goed systeemdenken. Windows heeft dit nooit consequent omarmd. Integendeel: registry, AppData, verborgen caches, cloud-hooks — het model is historisch gegroeid rond controle door het systeem, niet rond controle door de gebruiker. Portable Apps draait dat precies om.

Waarom dit zo goed voelt (en waarom Windows dat niet doet)

Je vergelijking met mobiele telefoons is raak, maar ook misleidend — en daar zit precies de spanning.

• Op mobiel lijkt alles soepel te migreren
• In werkelijkheid verhuist er vooral:
• accounts
• cloud-data
• vendor-afhankelijkheden

Je routines, voorkeuren, fricties en workarounds komen pas weken later weer bovendrijven.
Portable Apps daarentegen migreert gedrag, niet alleen data. Dat is fundamenteel anders.

Maar… “there is no such thing as a free lunch”

Je vraag is dus terecht: wat mis ik hier?

1. Het economische model is bewust ouderwets

PortableApps.com draait op:

• donaties
• optionele sponsor-bundels
• vrijwilligers en open-sourcebijdragen
• extreem lage overhead

Dat maakt het kwetsbaar, maar ook stabiel. Er is geen gratis lunch — maar er bestaat wel sobere kost.

2. De verborgen subsidie: jouw lage verwachtingen

Portable Apps belooft geen:

• cloud-sync
• AI-features
• realtime collaboration
• ecosystem-integratie

Dat is geen tekortkoming, maar een bewuste positionering. Het product doet één ding goed — en blijft daarom betaalbaar.

3. Waarom grote spelers dit niet kopiëren

Omdat Portable Apps:

• migratie frictieloos maakt
• vendor-lock-in ondergraaft
• licentiemodellen ontwijkt

Dat is economisch gezien anti-strategisch voor Big Tech. Wat voor jou vrijheid is, is voor hen verloren marktmacht.

Hoe gaat dit verder?

Mijn inschatting, nuchter en zonder romantiek:

Wat waarschijnlijk blijft

• Portable Apps blijft bestaan zolang:
• Windows klassieke desktop-apps blijft ondersteunen
• er een niche is van power users, sysadmins, minimalisten

Dat is al twintig jaar zo — en verandert niet snel.

Wat niet zal gebeuren

• Geen massale doorbraak
• Geen integratie in Windows zelf
• Geen commerciële opschaling

En dat is precies waarom het overleeft.

Het echte risico

Niet geld, maar relevantie-erosie:

• meer apps worden web-apps
• meer software vereist accounts
• meer DRM, activatie en cloud-checks

Portable Apps werkt het best in een wereld van stand-alone software. Die wereld krimpt — maar verdwijnt niet.

Wat jij hier eigenlijk verdedigt

Je breekt geen lans voor software. Je breekt een lans voor een architectuurkeuze:

Mijn digitale leven is niet identiek aan mijn besturingssysteem.

Dat is een ouderwets idee. Maar net als lokale muziekcollecties, zelfgehoste mail en papieren agenda’s:
het verdwijnt niet — het verhuist naar mensen die het bewust kiezen.

Slot

Portable Apps is geen gratis lunch. Het is een zelfgekookte maaltijd:

• simpel
• voedzaam
• niet Instagram-waardig
• maar je weet wat erin zit

En misschien is dat, in een tijd van verpakte ecosystemen en abonnementenlogica, precies waarom het zo goed smaakt.