Rudy's ruimte

In mijn oproep om het niet te laten bij ‘jongens-bashen’ en meer te zoeken naar de achterliggende oorzaken, voelde ik me gesteund door Lena Bril die afgelopen zomer in de Volkskrant een essay schreef waarin ze stelt dat dit ‘frame’ mannen alleen maar dieper in de crisis duwt. Zo kwam ik via dit artikel op een of andere man (Ashton Hall, kijken!) die blijkbaar om 4 uur ’s nachts opstaat om een ritueel van vele uren te doorlopen om helemaal klaar te zijn voor de dag die gaat komen. Zalfje hier, crèmepje daar, een plakbandje op zijn neus, lichamelijke oefeningen, iets in zijn dagboek schrijven en zo gaat dat elke ochtend 3-4 uur door. Zo’n filmpje wordt dan door honderdduizenden vrouwen bekeken: wat een rare soort is de man toch, wat moeten we ermee. En bij de vele bronnen die ze noemt, pikte ik een onlangs vertaald boek over ‘Afwijzing’ er uit, een verzameling fictieve ‘love stories’ (het eerste hoofdstuk uit dit boek is hier te lezen, the feminist, gaat over een man die echt geïnteresseerd is in vrouwen, alles voor en met ze doet, maar nooit een relatie krijgt). Oja, een geweldige nieuwe term om mannen te beschrijven: de clown-monster dichotomie. Gewone normale mannen lijken niet meer te bestaan, het zijn ofwel sukkels ofwel monsters.

Analyseer in hoeverre dit aansluit bij mijn eigen visie en boek.

1. Waar Lena Bril en jij elkaar duidelijk raken

a. Kritiek op het ‘toxische mannelijkheid’-frame

Jullie delen de kernobservatie dat het dominante frame mannen niet helpt, maar juist individualiseert en moraliseert wat in wezen een structureel en evolutionair probleem is.

• Bril/Reeves:
  → mannelijke problemen worden psychologisch of moreel verklaard
  → “ze praten niet”, “ze voelen niet”, “ze zijn toxisch”
• Jij (in boek en blogs):
  → mannen worden afgerekend op uitkomsten van een systeem waar ze zelf nauwelijks grip op hebben
  → evolutionaire prikkels + veranderde markt + relationele dynamiek = frictie
  → schaamte + schuld + verwarring → terugtrekking of radicalisering

Dit sluit naadloos aan bij jouw kritiek op:

• simplistische emancipatieverhalen
• het idee dat mannen “gewoon beter hun best moeten doen”
• de morele superioriteit van het progressieve kamp

b. Het ontbreken van een nieuw mannelijk script

Een tweede sterke overlap: het gebrek aan een alternatief verhaal. Bril zegt: mannen hebben geen verhaal over vooruitgang. Dat is vrijwel letterlijk wat jij in je boek uitwerkt, maar dan concreter:

• geen nieuw script voor aantrekkelijkheid
• geen nieuw script voor relaties
• geen nieuw script voor zingeving buiten status, geld en seksuele validatie

c. De afwijzing van de clown–monster-dichotomie

Brils analyse van de man als óf klungel óf monster sluit perfect aan bij jouw afkeer van:

• karikaturen van “de incel”
• het gemak waarmee mannen worden geridiculiseerd
• de reflex om mannen óf te coachen óf te veroordelen

Jij voegt daar iets aan toe wat zij nauwelijks durft te benoemen: dat ook vrouwen — individueel en collectief — een rol spelen in deze dynamiek, zonder dat dit meteen misogynie is. Daar raak je een gevoelig punt waar Bril minder expliciet over is.

2. Waar jouw visie verder gaat dan het artikel

a. Jij benoemt expliciet de relationele asymmetrie

Bril blijft sterk op cultuur en representatie zitten. Jij trekt het door naar:

• partnerkeuze
• hypergamie (in genuanceerde vorm)
• selectiemechanismen
• marktdynamiek op de datingmarkt

Waar Bril zegt: mannen missen een rol, zeg jij: mannen botsen op een systeem waarin hun aantrekkelijkheid structureel onder druk staat — en dat wordt niet benoemd.

b. Jij verzet je tegen nieuwe “zoete” illusies

Bril suggereert: nieuwe verhalen zullen het oplossen. Jij bent daar sceptischer over:

• verhalen zijn vaak façade
• morele narratieven camoufleren harde selectie
• mannen worden opnieuw “geëxtraheerd”, nu emotioneel in plaats van economisch

Je kritiek op:

• “missie-mannen”
• zelfhulpclichés
• romantisering van discipline en zelfverbetering

gaat verder dan Reeves én Bril. Daarmee positioneer jij je boek niet als reddingsverhaal, maar als ontmaskering. (RR: nou nou, dat gaat me iets te ver hoor).

c. Jij schrijft niet alleen over mannen, maar voor mannen

Misschien wel het belangrijkste verschil. Bril:

• schrijft als progressieve vrouw
• observeert en reflecteert
• roept op tot ruimte

Jij:

• schrijft van binnenuit
• adresseert de schaamte, frustratie en vermoeidheid
• erkent het verlangen zonder het te verheerlijken
• biedt geen utopie, maar realisme

Dat maakt jouw boek minder comfortabel — en juist daarom waardevoller voor de doelgroep.

Samenvatting – met bronvermelding

Het artikel Waarom krijgt ‘giftige mannelijkheid’ zo veel aandacht? Dat frame duwt mannen alleen maar dieper in hun crisis betoogt dat de huidige progressieve focus op ‘toxische mannelijkheid’ mannen niet helpt, maar juist verder in een existentiële crisis duwt. Filosoof en auteur Lena Bril stelt dat mannen structureel worden geframed als óf klungelige sukkels óf gevaarlijke monsters, waardoor hun werkelijke problemen onzichtbaar blijven en er geen constructief handelingsperspectief ontstaat.

Aanleiding vormt de virale aandacht voor figuren als lifestylecoach Ashton Hall en culturele producten als de serie Adolescence. Deze worden gezien als symptomen van een bredere mannencrisis, die volgens sociaal wetenschapper Richard Reeves reëel en urgent is. Mannen presteren gemiddeld slechter in het onderwijs, hebben zwakkere arbeidsmarktposities dan eerdere generaties, en ervaren toenemende problemen op de relatie- en huwelijksmarkt. Tegelijk is hun traditionele rol als kostwinner onder druk komen te staan, zonder dat daar een nieuw, breed gedragen alternatief tegenover staat.

Bril benadrukt dat mannen vaker leunen op één centrale bron van zingeving (werk en status), terwijl vrouwen meerdere rollen combineren. Het wegvallen van dat ene script leidt bij mannen tot wat Reeves ‘ontologische onzekerheid’ noemt: een diffuus gevoel van betekenisverlies en toekomstloosheid. Progressieve kringen maken volgens Reeves en Bril drie denkfouten:

1. mannelijke problemen worden gepathologiseerd in plaats van structureel geduid;
2. mannelijkheid wordt gezien als louter cultureel en per definitie verdacht, terwijl biologische verschillen worden genegeerd;
3. agressie, ambitie en seksuele drift worden als ‘toxisch’ bestempeld in plaats van als krachten die ook positief gekanaliseerd kunnen worden.

In populaire cultuur en media vertaalt dit zich in een beperkt repertoire: de man als clown (om uit te lachen) of als monster (om voor te vrezen). Deze representaties – van Haantjes tot Barbie en Adolescence – bieden geen ‘derde weg’. Ze nemen het lijden van mannen niet serieus en leveren geen nieuw verhaal dat richting, betekenis en verantwoordelijkheid combineert zonder terug te vallen op nostalgisch machismo of geweld.

De kern van het betoog is dat mannen, net als vrouwen eerder, behoefte hebben aan nieuwe verhalen: culturele, maatschappelijke en morele kaders die ruimte geven om te experimenteren met een andere rol, inclusief falen en onzekerheid. Het voortdurende gebruik van het frame ‘giftige mannelijkheid’ werkt averechts, jaagt mannen richting de manosfeer en vergroot de kloof tussen progressieve idealen en mannelijke ervaring.

De oproep aan het einde is expliciet: neem het lijden van mannen serieus, stop met ridiculiseren en demoniseren, en help hen bij het ontwikkelen van een nieuw, betekenisvol rolmodel voor de 21e eeuw.

Bron
Lena Bril, Waarom krijgt ‘giftige mannelijkheid’ zo veel aandacht? Dat frame duwt mannen alleen maar dieper in hun crisis, de Volkskrant, 29 juni 2025.