664 Ardon en manosfere: jongens niet als gevaarlijk wegzetten
Helemaal eens! Repressie is niet de manier.
Het blijft een boeiend onderwerp, (toxische) mannen en de manosfere. Ik heb er al vaker hier over geschreven. En zo viel me deze lezing op van Djoeke Ardon. Ik kan er zelf helaas niet bij zijn in Rotterdam op 23 april. Eindelijk ook een oproep om op te houden met de repressie van de jongens. Niet om iets goed te praten maar vooral omdat het niet helpt en vooral ook omdat het te simpel is zo naar de werkelijkheid te kijken. Ik zie veel overlap tussen wat ik zeg/denk/schrijf en hoe Ardon er naar kijkt. Er zijn ook verschillen. Zo kijkt Ardon (naar mijn bescheiden mening) te weinig naar de vraagkant. Mijn stelling of vermoeden zou zijn: zolang vrouwen bewust of onbewust aangetrokken worden door stoere mannen, grote auto’s, fout charisma en ga zo het hele rijtje maar af, dan is het ‘logisch’ of ‘waarschijnlijk’ of ‘verleidelijk’ dat mannen zich daar ook op gaan richten. Ik wil hiermee vooral niet de bal terugleggen bij vrouwen, als simpele econoom alleen maar de dynamiek proberen bloot te leggen.
Ik heb daarom, vooral voor mezelf, een poging gedaan, ook als een vorm van samenvatting (wrap-up, reminder, andere versie) een tabel te maken met zowel ‘vraag’ als ‘aanbod’ en wat je beter wel en beter niet zou kunnen doen om deze toxische dynamiek tegen te gaan. Ik maak daarbij zoals altijd gebruik van eerdere blogs van mezelf die oa gaan over Ketelaar, hypergamie, selectie, façade, de top van de subtop, simp-gedrag en het onderscheid tussen wat we zeggen te zoeken en wat we in de praktijk belonen.
Ik maak hem bewust niet moralistisch, maar systemisch: niet “mannen fout, vrouwen fout”, maar “welke reflexen houden de markt en de ellende in stand?”. Ik ben me ervan bewust, nu ik dit zelf lees en zie, dat het allemaal nogal aanmatigend kan klinken, dit moet je wel en dit niet doen. Zo is het niet bedoeld, ik zie het als discussiepunten en ik heb nu eenmaal die systemische-dynamiek-semi-economische-rationele blik op de materie met de beperkingen die daar ook bij horen. Operatie indekken gereed vink check.
UPDATE: ik trap zelf in de valkuil te snel over te schakelen van het man-frame naar het m/v-frame en vergeet daarbij ook en vooral te kijken naar de grotere schil waarin we allemaal ons leven leiden, een hoofdtopic van mijn blogs, de neoliberale samenleving waar alles draait om geld en verdienmodellen. Ik laat de volgorde bewust zo staan, onderdeel van een zoektocht en mijn intern gesprek annex dagboek / archief. Dus lees ook het stuk onderaan, over de rol en druk van de markt.
Tabel: wat mannen en vrouwen beter niet kunnen doen — en waar ze meer op kunnen letten
| Thema | Mannen: liever niet | Mannen: beter op letten / vragen stellen | Vrouwen: liever niet | Vrouwen: beter op letten / vragen stellen |
|---|---|---|---|---|
| Aantrekkings-kracht | Denken dat meer torso, geld, bravoure en stoerheid automatisch een goed leven of goede relatie opleveren | Vragen: trek ik iemand aan die mij echt ziet, of alleen mijn verpakking? Is mijn stijl een expressie van mezelf of een verkooptruc? | Steeds vallen voor uitstraling, charisma, dominantie, bravoure en sociale flair zonder de achterkant mee te wegen | Vragen: vind ik hem echt veilig, stabiel en geschikt, of vooral spannend en schaars? Wat is hier substantie en wat is show? |
| Status | Je complete eigenwaarde ophangen aan succes, geld, spiermassa, populariteit of seksuele score | Vragen: wat blijft er over als status wegvalt? Wie ben ik zonder applaus, zonder geld, zonder performance? | Status verwarren met karakter; denken dat succesvol automatisch gelijkstaat aan betrouwbaar, lief of relationeel vaardig | Vragen: hoe gaat hij om met mensen die hij niet nodig heeft? Hoe praat hij over exen, personeel, vrienden, familie? |
| Simp / pleasegedrag (PS speelt niet in manosfeer) | Jezelf weggeven, te beschikbaar zijn, smeken om waardering, overinvesteren zonder wederkerigheid | Vragen: is hier wederkerigheid? Komt mijn gedrag voort uit kracht of uit angst om afgewezen te worden? | Een simp inzetten als emotionele tankstation, aandacht-reservebank of zelfvertrouwen-kruk | Vragen: houd ik deze man nabij omdat ik hem echt wil, of omdat zijn aandacht prettig en veilig voelt? |
| Foute mannen / foute vrouwen | Verwarren van grensoverschrijding met kracht, mysterie of mannelijkheid | Vragen: is dit echt kracht of gewoon egoïsme, impulsiviteit en gebrek aan verantwoordelijkheid? | Red flags romantiseren als diepte, mannelijkheid, chemie of “hij maakt tenminste iets los” | Vragen: waarom voelt rust soms saai? Ben ik verslaafd aan onvoorspelbaarheid en schaarste? |
| Eerlijkheid over selectie | Doen alsof vrouwen alleen op innerlijk vallen en dat uiterlijk/status nauwelijks meetellen | Vragen: welke selectieprikkels zie ik feitelijk om mij heen? Wat vraagt de markt, los van wat men hardop zegt? | Doen alsof persoonlijkheid het enige is, terwijl uitstraling, lengte, charisma, status en sociale positie wel degelijk meewegen | Vragen: durf ik eerlijk te zijn over mijn feitelijke voorkeuren? Wat kies ik echt, niet alleen wat ik sociaal wenselijk zeg? |
| Liefde als markt | Cynisch worden en alles reduceren tot ruil, macht en score | Vragen: waar is liefde meer dan transactie? Waar zit echte trouw, zorg, karakter en gedeelde richting? | Doen alsof romantiek geheel losstaat van selectie, timing, schaarste en comparatieve beoordeling | Vragen: hoeveel van mijn keuze is gevoel, hoeveel sociale vergelijking, hoeveel opportuniteit? |
| Zelfbeeld | Denken: “ik ben als man pas iets waard als ik bewijs lever” | Vragen: bouw ik aan een leven of aan een etalage? | Denken: “ik verdien per definitie het beste”, zonder serieus naar eigen patronen of aanbod te kijken | Vragen: ben ik op zoek naar een partner of naar validatie via de best mogelijke man? |
| Keuze van partner | Alleen naar de top mikken en daardoor in permanente competitie of afwijzing blijven hangen | Vragen: zoek ik een mens of een trofee? Is de subtop misschien relationeel rijker, rustiger, duurzamer? | Alleen opwaarts kiezen op uiterlijk/status en vervolgens verbaasd zijn over afstandelijkheid, onrust of weinig beschikbaarheid | Vragen: kies ik de best passende man, of de hoogst gewaardeerde man? |
| Kwetsbaarheid | Je zachtheid verbergen achter ironie, hardheid, ambitie of seksueel succes | Vragen: kan ik verlangen, pijn en onzekerheid dragen zonder mezelf te vernederen? | Zeggen dat je emotionele beschikbaarheid wilt, maar in de praktijk vooral reageren op spanning, zelfvertrouwen en moeilijkheid | Vragen: beloon ik werkelijk openheid, of alleen als die verpakt is in status en kracht? |
| Moraal en façade | Braaf praten over waarden, maar ondertussen gewoon meedraaien in het statusspel | Vragen: waar leef ik dubbel? Wat veroordeel ik verbaal maar bewonder ik stiekem toch? | Moreel afgeven op “toxische mannen”, maar tegelijk gevoelig blijven voor precies die signalen | Vragen: wat in mij werkt de façade van de brave boodschap tegen? |
| Sociale media | Je laten modelleren door influencers die hypermasculiniteit, snelle rijkdom en dominantie verkopen | Vragen: wie verdient eraan dat ik mij tekort voel? | Je blik laten vervormen door zichtbare winners, schijnbaar perfecte levens en algoritmisch uitvergrote topmannen | Vragen: beoordeel ik echte mannen of consumeer ik een selectie van uitzonderingen? |
| Relatiepotentieel | Te snel willen scoren in plaats van rustig toetsen op karakter, ritme en wederkerigheid | Vragen: hoe doet zij het in conflict, verveling, stress, geld, trouw, ongemak? | Te snel meegaan op chemie zonder te kijken naar consistentie, betrouwbaarheid en volwassenheid | Vragen: hoe stabiel is hij als het niet om verleiden gaat? |
| Verantwoordelijkheid | De hele schuld buiten jezelf leggen: vrouwen, feminisme, maatschappij, algoritme | Vragen: wat kan ik zelf ontwikkelen zonder ideologisch slachtofferschap? | De hele schuld buiten jezelf leggen: “mannen zijn nu eenmaal zo” | Vragen: welke patronen herhaal ik zelf? Wat selecteer ik mee in deze stand? |
| Langetermijnblik | Korte termijn verwarren met winst: seks, aandacht, statusprikkels, ego-boosts | Vragen: wat levert dit over vijf jaar op? | Korte termijn chemie verwarren met relationele kwaliteit | Vragen: wat voelt nu intens, maar is later duur? |
| Top van de subtop | Blijven najagen van de absolute top, en daardoor in bewijsdrang blijven | Vragen: waar zit kwaliteit zonder hysterische concurrentie? | Blijven jagen op de absolute top, en daardoor steeds terechtkomen bij mannen die keuze te over hebben of slecht gebonden raken | Vragen: waar zit de goede, stevige, interessante subtop die minder façade en meer inhoud heeft? |
De kern
1. Niet alleen mannen zouden meer aan zelfreflectie kunnen doen, vrouwen ook.
Een analyse van daten of manosphere die alleen naar jongens kijkt, mist een deel van het systeem. Maar gezien de huidige situatie is focus op de toxische mannelijkheid begrijpelijk en opportuun en noodzakelijk.
2. Selectie is niet alleen wat mensen zeggen, maar wat ze belonen.
De markt wordt gevormd door feitelijke keuzes, niet door morele praat achteraf.
3. Veel ellende ontstaat door verwarring van façade en waarde.
Torso, charisma, macho gedrag, status, schaarste en bravoure worden vaak gelezen als kwaliteit, terwijl het ook (vooral?) verpakking of roofbouw kan zijn. Uiteraard is disrespect, discriminatie, onderdrukking het omgekeerde van waarde, en buiten deze discussie.
4. De echte vraag is niet: wie is schuldig?
De echte vraag is: welk gedrag loont, voor wie, op welke termijn, en tegen welke prijs? En ook: welke mechanismes en patronen zijn er in de maatschappij die dit gedrag belonen of uitlokken (kijk naar social media, reclame, bedrijven die er aan verdienen etc).
5. Ketelaar zit dichter bij deze systemische benadering dan veel sociologische analyses.
Niet omdat zij alles “oplost”, maar omdat ze probeert automatische partnerkeuzes en herhalingspatronen zichtbaar te maken.
Mannen moeten niet doen alsof vrouwen alleen op innerlijk vallen. Vrouwen moeten niet doen alsof hun eigen selectie helemaal losstaat van status, uiterlijk, bravoure en schaarste. Zolang mannen worden beloond voor façade, zullen velen façade gaan produceren. En zolang vrouwen hun eigen aandeel in dat beloningssysteem niet onder ogen zien, blijft het te gemakkelijk om alleen naar jongens en influencers te wijzen. De vraag is niet alleen wat mannen geloven, maar ook wat vrouwen selecteren.
Wat ik ook nog mis, en bij een systeem-visie hoort, is de rol die de maatschappij speelt. Denk aan voortdurende push vanuit social media, reclame, bedrijven die hier aan verdienen etc. Dus niet alleen de vermeende selectie door vrouwen speelt een rol, ook de voortdurende push vanuit de commercie om te voldoen aan bepaalde standaarden zowel voor mannen als voor vrouwen. In termen van Sue Johnson zijn mannen en vrouwen niet elkaars vijanden maar is de commercie de boef. Kijk ook of dat nog in de tabel een plek kan krijgen en/of teksten daar op aangepast moeten worden.
Laag 1 – Individueel
- persoonlijke voorkeuren;
- onzekerheden;
- hechtingsstijl;
- karakter/patronen.
Laag 2 – Relationeel
- selectie tussen mannen en vrouwen;
- beloningsmechanismen;
- wederzijdse verwachtingen.
Laag 3 – Systeem/commercie
- social media algoritmes;
- influencers;
- datingapps;
- reclame-industrie;
- fitness/beauty-industrie;
- lifestyle/coaching business;
- entertainment/media.
“mannen én vrouwen reageren beide op natuurlijke én sociale prikkels, die vervolgens door commerciële systemen worden uitvergroot en geëxploiteerd.”
Tabel: Individu, partnerkeuze én systeemdruk
| Thema | Mannen: liever niet | Mannen: beter op letten / vragen stellen | Vrouwen: liever niet | Vrouwen: beter op letten / vragen stellen |
|---|---|---|---|---|
| Commerciële druk / ideaalbeelden | Je laten opjagen door influencers die je vertellen dat je pas meetelt met geld, spieren, succes en dominantie | Wie verdient eraan dat ik mij ontoereikend voel? Word ik beter of alleen onzekerder gemaakt? | Je laten opjagen door media/socials die perfectie, luxe en ‘high value men’ normaliseren | Is mijn verwachting gebaseerd op echte behoefte of op aangeleerde/commercieel gevoede fantasieën? |
| Consumptie als oplossing | Denken dat een beter lichaam, auto, horloge of cursus automatisch relationeel succes brengt | Los ik een echt probleem op of koop ik symbolische status? | Denken dat uiterlijk, luxe of lifestyle de sleutel zijn tot liefde/erkenning | Koop ik iets voor mezelf of voor sociale waardering/vergelijking? |
| Algoritmes & social media | Extremen als normaal gaan zien omdat online alleen de top/prominente figuren zichtbaar zijn | Hoe representatief is wat ik online zie eigenlijk? | Denken dat uitzonderlijk aantrekkelijke/statusvolle partners de norm zijn | Vergelijk ik mijn leven met echte mensen of met een etalage? |
| Commercieel conflictmodel | Geloven dat vrouwen ‘de vijand’ zijn of dat relaties een strijd zijn | Wie profiteert ervan als mannen en vrouwen elkaar wantrouwen? | Geloven dat mannen per definitie problematisch/toxisch zijn | Wie verdient aan genderpolarisatie en conflictdenken? |
Het is te makkelijk om van mannen én vrouwen elkaars vijand te maken. Alsof mannen zomaar toxisch worden en vrouwen zomaar oppervlakkig selecteren. In werkelijkheid opereren beiden binnen een markt die voortdurend onzekerheid produceert en exploiteert. De fitnessindustrie verdient aan mannelijke onzekerheid, de beauty-industrie aan vrouwelijke onzekerheid, datingapps aan relationele schaarste, influencers aan polarisatie en coaches aan de angst dat je niet goed genoeg bent. Mannen en vrouwen worden tegen elkaar uitgespeeld, terwijl de echte winnaar vaak de partij is die aan hun wederzijdse onzekerheid verdient.
