Rudy's ruimte

Laten we alle voorgaande blogs en informatie eens rustig op ons in laten werken. Met welke stellingen kunnen we leven en werk van de mysterieuze Ayn Rand dan samenvatten? Zoals ik dat eerder gepoogd heb bij Jheronimus Bosch, Michaël Boelgakov en Osho. Op mijn eigen wijze en met eigen accenten die passen bij mijn visie en aanpak zoals ik die hier op de site in de blogs hanteer. Ik pak mijn aantekeningen erbij, het is een eerste pure versie, hierna zal ik AI vragen het te fatsoeneren en af te ronden. Unplugged.

Het begint met een relatief welgestelde familie in Rusland waar in de jonge jaren van Ayn de revolutie plaats vindt. Van een situatie van welvaart en voorrecht naar onteigening en armoede. Dit trauma heeft een allesbepalende rol in haar latere visie van verwerpen communisme en omarmen van vrijheden en ideale kapitalisme van vrije markten. Dat is stelling 1.

Haar vader, een well to do apotheker heeft een belangrijk rol in haar leven gespeeld. Ayn zag deze held voor haar eigen ogen noodgedwongen in een andere rol komen, een afbraak van de grote man, nog een trauma. Haar mannen en haar helden zou dat nooit overkomen, nooit buigen voor een systeem, altijd vasthouden aan je principes. Dat is stelling 2. Een manbeeld, maar dan zonder de buiging die de revolutionairen hem deden afdwingen.

Stelling 3. In haar luxe positie was Ayn met haar zus in staat Hollywood films te zien, toen nog stom en zwart-wit. Hier heeft ze zich verlekkerd aan de mooie stoere mannen en dito vrouwen, dit was haar droomwereld en ook die speelt haar hele verdere leven een grote rol. Dit is haar ideale man, de wereld van cowboys en John Waynes, stoer en dominant over vrouwen, aantrekkelijk in ruwheid, gaan voor hun doel, de wereld veranderen, oplossers. Haar latere man, Frank O’Connor, was dan ook iemand die in de buurt kwam, in uiterlijk, niet in karakter, daar is juist sprake van het tegendeel, mogelijk een nieuwe stelling 3b.

Stelling 4. Haar eigen gebrek aan klassieke schoonheid. Dit is een subjectief oordeel maar ze was ook in haar eigen woorden volgens Barbara Branden niet mooi, eerder hoekig en ruw en wat mannelijk. Ze had hierdoor een minderwaardigheidscomplex, vond andere vrouwen mooier, en haar troef was haar intellect, maar daardoor noodgedwongen in een mannelijke rol, dus het tegendeel van wat ze zelf het liefst had gehad, zwijmelen bij mooie mannen en ideale liefde. Haar hele carrière staat in teken van zelf die droomwereld in boeken en fictie tot leven laten komen en uitvergroten. Hier komt ook haar grote drive vandaan: rechtzetten in fictie wat er in het echt niet is. Overigens zag ze zichzelf graag als de sterke droomvrouwen uit haar boeken, zo zag ze zichzelf als de tegenspeler van Roark. Dominique Françon, dat was ze zelf, in de vorm van haar ideale vrouw.

Stelling 5, door haar eigen dominantie en mannelijkheid heeft ze zichzelf in de weg gezeten bij het bereiken van haar droom en verlangen in de liefde. Ze had het filmbeeld van de mooie man maar ze koos een bèta-man die door haar eigen dominantie in de rol van de verzorger terecht kwam, waardoor het huwelijk juist het spiegelbeeld werd van haar droom. Het is bijna de vraag wat er zonder Frank van haar terecht zou zijn gekomen (stelling 5b), hij was haar eeuwige steun tot op het eind, los van de alcohol verslaving en depressies op latere leeftijd van Frank.

Stelling 6: Zonder de kronkels in het liefdesleven van Ayn Rand waarbij ze zichzelf in de weg stond hadden we niet de intellectuele vrouw gekregen die meerdere grote boeken heeft geschreven en een enorme invloed heeft gehad met haar denken in de wereld, met name Amerika. Dus Frank is hier zonder het te willen alsnog een A-acteur geweest maar op een ander toneel (en vooral zonder dat hij zich hier bewust van was).

Stelling 7: Ergens tussen haar 1e en 2e roman is er iets in haar mind en blik op de wereld gebeurd. Fountainhead is gebaseerd op de skycrapers en New York, de blijvende indrukken van een vreemdeling die per boot in Amerika aankomt. Logisch dat New York met haar skyscrapers en architecten het decor is voor haar eerste grote roman. Daarna is ze gevallen voor de industrie en de makers en de ondernemers. Ik weet niet hoe ze dit onderwerp heeft opgepikt. Maar hier is geld en heldendom een eigen leven gaan nemen, ook hier weet ik niet of ze zelf doorhad met welke gevolgen en dynamiek.

Stelling 8: Haar ideeën zijn een eigen leven gaan leiden, los van de boeken en de auteur. Mijn stelling is ook (stelling 8b) dat de meeste eigenaren van de boeken en de mensen die het boek noemen als inspiratiebron, de boeken zelden hebben gelezen, ze zijn te dik en omslachtig en multi-interpretabel. Er blijft alleen over dat greed is good, dat ondernemers helden zijn, dat de overheid een lastpost is, dat je trots mag zijn op je geld etc etc. Het is het begin geweest van de opkomst van het neoliberalisme. Er is vanaf de jaren 50 een netwerk rond haar persoon ontstaan waar ze zelf trots op was en die mede heeft geleid tot verspreiding van de mythes rond geld en ondernemerschap en vrije markten.

Stelling 9: Er ontstond rond haarzelf en haar netwerk ook een subnetwerk waar het niet alleen over de inhoud en intellect ging, maar waar het schoof naar idolaterie en ook verleiding en gebrek aan tegenspraak. Zo zijn de Brandens in het spel gekomen, psychologen, waar een vreemd spel werd gespeeld met liefde en seks en relaties. Hierbij waren Frank en Barbara toeschouwers tegen hun zin in. Rand misbruikte haar macht om een deel van haar tekort via de fans terug te halen. Rand liet hier haar lelijke kanten zien, boosheid, wraak, ruzie, moddersmijterij.

Stelling 10: Het ontbrak Rand aan serieuze zelfkritiek en -reflectie. Ze was zich nauwelijks bewust van wat er allemaal mede met en door haar gebeurde en hoe tegenstrijdig dat op onderdelen was. Zo heeft ze relaties kapot gemaakt, anderen opgezadeld met onmogelijke visies op liefde en ook haar zelf daarmee opgezadeld. Ze had geen meta-visie op haar eigen functioneren en wat haar ideeën deden in verkrachte vormen voor de wereld. Uiteindelijk ondanks al haar succes bleef er een wat droeve en sneue vrouw over tijdens de laatste jaren van haar leven, ze had met veel mensen ruzie, ook omdat ze als persoon niet altijd fijn was om mee samen te werken, er gold maar één wet en dat was die van haarzelf. Ja Frankie, dat was haar grote liefde, vooral omdat hij zichzelf opofferde voor haar (als dat geen altruïsme is) en geen tegenspraak had.

Kortom, stelling 11, het leven van Ayn Rand zit vol paradoxen en kronkels. En wij zitten elke dag met de shit van de erfenis van deze vreemde vrouw en heeft het invloed nog elke dag op miljoenen levens.