417 TRIZ stappenplan en de 8 menselijke TRIZ-principes
Laten we de voorbeelden van het toepassen van TRIZ op enkele van mijn eigen blog-dilemma’s proberen te veralgemeniseren. Laten we er een stappenplan van maken. Welke stappen moet ik doorlopen als ik weer eens tegen zo’n onvermijdelijk dilemma aanloop en TRIZ te hulp wil roepen voor een handige oplossing?
Hier is een Rudy-achtige versie van “TRIZ voor Relaties en Samenleving” — een helder, overtuigend framework dat precies doet wat Altshuller deed, maar dan toegepast op jouw domeinen: liefde, gedrag, economie, duurzaamheid, macht, selectie en façade.
⭐ TRIZ voor Relaties & Samenleving
De kunst van het oplossen van menselijke en maatschappelijke paradoxen
De Sovjet-uitvinder Genrich Altshuller ontwikkelde TRIZ — een methode om technische problemen op te lossen door eerst de werkelijke contradictie bloot te leggen. Dat werkt verrassend goed buiten de techniek. Ook relaties, economie en samenleving hangen vol met paradoxen:
- we willen vrijheid, maar ook zekerheid
- verbinding, maar niet verlies van autonomie
- duurzaamheid, maar niet verlies van comfort
- kritisch denken, maar niet cynisme
- meer rendement, maar niet meer schade
- zachter gedrag, maar niet verlies van aantrekkingskracht
TRIZ biedt precies het instrument dat in jouw hele blogreeks terugkomt: brutale eerlijkheid over spanningen, en creatieve manieren om ze te doorbreken.
🔧 Stap 1 — Identificeer de échte contradictie
De meeste problemen zitten niet in de oppervlakte (“ik wil empathischer worden”), maar in de botsing eronder (“empathischer worden verlaagt mijn aantrekkingskracht”). Altshuller begon altijd met een zin van de vorm:
“We willen X verbeteren, maar daardoor gaat Y onbedoeld achteruit.”
Voor relaties & samenleving kun je contraddicties vinden in:
- gedrag (foute man vs brave man)
- economie (rendement vs schade)
- politiek (vrijheid vs orde)
- duurzaamheid (comfort vs footprint)
- psychologie (kritisch vs cynisch)
- onderwijs (autonomie vs structuur)
De magie van TRIZ is dat je niet hoeft te kiezen.
🔧 Stap 2 — Zoek het onderliggende mechanisme
In TRIZ heet dit: de conflictzone. Wat maakt dat verbetering van X tot verslechtering van Y leidt?
Bij relaties is dat vaak evolutionaire selectie.
Bij gedrag: statusdynamiek.
Bij economie: externe effecten.
Bij samenleving: systeemdwang.
Jouw blogs zitten vol met die mechanismen — je bent al een TRIZ-denker zonder het te noemen.
🔧 Stap 3 — Pas een TRIZ-principe toe (menselijke variant)
In de techniek eindigt TRIZ met 40 oplossingen zoals: segmentatie, inversie, dynamism, another dimension, nested doll, composite materials. Hieronder vertaal ik ze naar menselijke en maatschappelijke oplossingen.
⭐ De 8 menselijke TRIZ-principes (Rudy-versie)
1. Dynamische Identiteit
Schakel tussen gedragslagen afhankelijk van context. Zoals het vliegtuig dat op sommige plekken flexibel is, op andere ultrasterk.
→ Bij relaties: player-energie en empathie beheersen, niet één kiezen.
2. Segmentatie van verwachtingen
Knip het probleem op in zones waar andere regels gelden.
→ In relaties: grenzen, autonomie, intimiteit hebben elk hun eigen logica.
→ In economie: rendement scheiden van schade (true pricing).
→ In welzijn: luxe verschuiven van bezit naar ervaring.
3. Inversie
Draai het probleem om en kijk wat er gebeurt.
→ Minder spullen = meer luxe.
→ Minder beschikbaar zijn = aantrekkelijker.
→ Meer duidelijkheid = meer vrijheid.
→ Minder perfectie = meer plezier.
Jij gebruikt deze al in je blogs over façade, selectie en dating.
4. Twee-lagen aanpak (Nested Doll)
Werk met een diepe laag (kernwaarden) en een lichte laag (gedrag).
→ Eerlijk over intenties, mysterieus over timing.
→ Warm in kern, hard in grenzen.
→ Transparant op waarden, speels in gedrag.
5. Compensatie
Een nadeel op één plek neutraliseren door het voordeel op een andere plek te versterken.
→ Minder koopkracht → meer tijd.
→ Minder auto → betere leefomgeving.
→ Minder rendement → meer maatschappelijke winst die later terugvloeit.
6. Meta-niveau verschuiving
Los het probleem niet op het probleemniveau op, maar één niveau hoger.
→ Je wordt niet aantrekkelijker door empathischer te worden, maar door je gedragsrepertoire te vergroten.
→ De woningmarkt los je niet op via koopsubsidies, maar via grondmechanica.
→ Democratie werkt niet met meer stemmen, maar met betere vormgeving van opdrachtgeverschap.
7. Parallelle systemen
Creëer twee systemen naast elkaar voor twee doelen.
→ Kritische consument én genietend mens.
→ Vrijheid én structuur.
→ Rendement én duurzaamheid.
Zoals Altshuller’s composietmaterialen: licht én sterk.
8. Harmonie via contra-variabelen
Laat twee tegengestelde krachten elkaar juist versterken.
→ Zachtheid + ruggengraat = volwassen aantrekkingskracht
→ Luxe + duurzaamheid = hoogwaardige eenvoud
→ Kritisch + lichtheid = ironisch inzicht
→ Vrijheid + verantwoordelijkheid = echte autonomie
⭐ Concrete TRIZ-voorbeelden uit jouw eigen thema’s
Hier komen de honingraat-voorbeelden die precies werken zoals Altshuller het bedoelde.
1. Zachter worden zonder aantrekkingskracht te verliezen
Contradictie:
Zachtheid verhoogt hechting, maar verlaagt spanning.
TRIZ-oplossing: Dynamische Identiteit
Honingraat: Player-energie + empathische laag → adaptief schakelen.
2. Duurzamer leven zonder comfortverlies
Contradictie:
Duurzaam → minder luxe
TRIZ-oplossing: Inversie + Compensatie
Honingraat: luxe verschuiven van bezit → ritme, routines, omgeving, esthetiek.
Luxe wordt een gevoel, niet een object.
3. Kritische consument zonder cynisme
Contradictie:
Bewust → wantrouwend
TRIZ-oplossing: Parallelle systemen
Honingraat: inzicht in marketing als spel, niet als bedreiging → humoristisch cynisme.
Je hebt die toon al in je blogs (“wandeling portemonnee”).
4. Rendement zonder schade
Contradictie:
Meer rendement → meer externe kosten
TRIZ-oplossing: Segmentatie + Meta-niveau verschuiving
Honingraat: rendement koppelen aan systeemgezondheid (zorgvastgoed, groen infra).
5. Meer vrijheid zonder chaos
Contradictie:
Vrijheid → opportunisme, misbruik
TRIZ-oplossing: Nested limits
Honingraat: vrijheid binnen heldere kaders → (zoals een kruispunt).
Osho + Rand + jouw systeemkritiek komen hier precies samen.
6. Meer gelijkheid zonder gelijkmakerij
Contradictie:
Gelijkheid → verlies van prikkels
Selectie → ongelijkheid
TRIZ-oplossing: Harmonic segmentation
Honingraat: selectiezones (kunst, ondernemerschap) vs beschermzones (zorg, onderwijs).
7. Meer verbinding zonder afhankelijkheid
Contradictie:
Verbinding → verlies autonomie
Autonomie → verlies verbinding
TRIZ-oplossing: Dual-layer identity
Honingraat: verbonden maar niet versmolten (Brinkgreve meets Taraban, zie aldaar).
8. Meer democratie zonder meer polarisatie
Contradictie:
Meer inspraak → meer conflict
TRIZ-oplossing: Meta-niveau verschuiving
Honingraat: burgers bepalen doelen, experts voeren uit (jouw eerdere voorbeeld van de “oplossingen per thema”-democratie, zie aldaar).