Categorie: Dossier economie
394 Scheurtje: de paradox van de ondernemer
Na de overwinning van Smith en Ricardo voor het heersende paradigma van wat we tegenwoordig economie (als vak, wetenschap) noemen zijn het de individuele atomistische rationele egoïstische wezens die bepalen hoe onze wereld werkt. Dat wezen kent verder geen ethiek of morele afweging. Voor een econoom is diefstal puur een kwestie van kosten-baten analyse: hoe…
Lees verder 393 Zijstap: Marx en zzp’er (kort)
Laten we in dit licht ook Marx even ‘behandelen’ als een bijna vergeten maar o zo actuele zijstap in het economische denken. Marx is typisch zo’n econoom waar vroeger veel aandacht naar uitging maar waar nu bij de ’topeconomen’ geen enkele plek meer voor is. Dikke warrige boeken vol tekst, geen wiskunde en vooral een…
Lees verder 392 Hoe zou Ricardo in gesprek gaan met een bankier van nu?
Dat leek me een interessante vraag. Ricardo was zelf min of meer bankier en kapitalist zonder schroom. Ricardo heeft er geen oordeel over, hij analyseert puur vanuit zijn intellect wat het betekent om een unieke en schaarse bankvergunning te hebben die zorgt voor ‘gratis’ rendement. Een gemiddelde bankier snapt dat niet, die praat liever in…
Lees verder 391 Ricardo: de rekenmeester van het kapitalisme
Na Quesnay (boeiende onderschatte en ‘eerste econoom’) en Smith (de bekendste ‘eerste econoom’ en gedoodverfde reclamemaker voor de vrije markten), is Ricardo een fenomeen onder economen. Persoonlijk denk ik dat Ricardo een van de eersten was die economie formeel en precies wist te maken, zonder formules maar met woorden en strakke redeneringen. Hij was kort…
Lees verder 389 Adam Smith: een markt is pas vrij als niemand hem kan gijzelen
Adam Smith wordt zelden gelezen en te vaak selectief geciteerd. Smith zou zich waarschijnlijk verbazen over wat er mijn zijn gedachtegoed is gebeurd. Zijn werk bevat vele nuanceringen en waarschuwingen maar dat heeft niet verhinderd dat hij ‘here is to stay’ als voorvechter van de vrije markt met zijn onzichtbare hand en een belangrijke legitimatie…
Lees verder 388 Na Quesnay komt Adam Smith en die is nooit meer weg gegaan
Ik wil graag door naar de econoom Adam Smith. Vertel iets over deze persoon en zijn tijd, hoe hij tot zijn inzichten kwam, wat de belangrijkste inzichten zijn uit zijn boek Wealth of Nations. Waarom is deze persoon en zijn boek ex-post uitgegroeid tot de start van het vak economie? Heeft dat al te maken…
Lees verder
385 Minder mensen en meer ruimte (Hartog)
Waarom wordt deze invalshoek door de politiek niet of nauwelijks opgepakt? Dit zou zowel links als rechts moeten aanspreken lijkt me? En leg een verband met mijn rode draad, grondschaarste, wooncrisis, systemische kijk, belangen die eventueel domineren. Het consistentie pleidooi van Joop Hartog is een systeemkritisch geluid dat tussen alle kampen doorvalt: te nuchter voor…
Lees verder 384 Een andere kijk op arbeidsmigratie (Hartog)
Ik had dit recente artikel van Joop Hartog gemist. Een verrassend pleidooi om onze eigen beroepsbevolking met veel talent wat meer te sturen richting de vraag naar arbeid. Dat we door de vergrijzing een ’tekort aan handen’ krijgen is niet per se waar. We hebben geen arbeid van buiten nodig. Dat was voor mij de…
Lees verder 383 Quesnay 2.0: burgers als financiële boeren
Zou je een apart strakke redenering kunnen uitwerken langs de lijnen van Quesnay in moderne taal over banken en geldschepping? Dus dat de banken via hun systeem van wederzijdse schuldaanvaarding de spaargelden rondpompen en dat de banken zo het surplus steeds meer opsouperen en uitgeven aan luxe goederen oid? En dat de maatschappij daarmee wordt…
Lees verder 382 Het model van Quesnay, hoe rijkdom stroomt
Tijd om iets dieper in de inhoud van Quesnay te duiken. Kunnen we zijn manier van redeneren hier compact samenvatten voor de leek. Ik heb gebruik gemaakt van mijn eigen aantekeningen na (her-) lezing van het boek Exacte Economie van Schouten (uit ik meen 1957!!). Het verbaast me hoe actueel zijn inzichten nog zijn. Ik…
Lees verder