Rudy's ruimte

Versie einde februari 2026

Dit blijft work in progress, het zijn zware klussen voor AI-programma’s, geen perfecte index maar geeft wel een prima beeld van de inhoud. Gebruik anders de zoekbalk op de site of de dialoogfunctie links in de zijbalk.

A

• Adam Smith: De grondlegger van de economie. Besproken als auteur van Wealth of Nations en Theory of Moral Sentiments. Centraal staat zijn concept van de “misleiding van de natuur” en de selectieve lezing van de “onzichtbare hand” [#388, #389, #517, #520, #521].
• Akerlof, George: Econoom en Nobelprijswinnaar, bekend van The Market for Lemons. Cruciaal voor de analyse van informatie-asymmetrie in zowel de liefde als op de woningmarkt [#450, #451].
• Alkaya, Mahir: Voormalig SP-Kamerlid. Zijn boek Van wie wordt ons geld? wordt geanalyseerd als pleidooi voor een publiek geldsysteem [#315].
• Altshuller, Genrich: De Russische uitvinder achter de TRIZ-methode. Zijn aanpak om technische contradicties op te lossen wordt toegepast op sociale en persoonlijke dilemma’s [#415, #416].
• Amazing Randi: De “honest liar” die Uri Geller ontmaskerde. Gebruikt als metafoor voor de gevaarlijke positie van de ontmaskeraar versus de verleider [#536].
• ANWB-stelletjes: Symbool voor een relatie-ideaal gebaseerd op rust en gelijkwaardigheid, als tegenwicht voor de “heteroseksuele tragedie” van constante spanning [#309, #310, #311].
• Ayn Rand: Russische-Amerikaanse filosofe. Haar werk (The Fountainhead, Atlas Shrugged) wordt geanalyseerd als ideologisch munitiedepot voor het neoliberalisme en als psychologisch “mentaal exoskelet” [#540 t/m #556, #108, #109, #447].

B

• Bankvergunning: Geanalyseerd als een exclusief privilege dat banken in staat stelt “economische rente” (grondrente op krediet) te innen [#317].
• Bas Haring: Filosoof en “tegendenker”. Zijn methode van het bevragen van vanzelfsprekendheden (o.a. in Plastic Panda’s en Waarom cola duurder is dan melk) dient als model voor systeemkritiek [#221, #246 t/m #254].
• Baumeister, Roy: Sociaal psycholoog die mannen analyseert als “biologisch wegwerpbaar”, wat hun risico-zoekende gedrag verklaart [#134].
• Bitcoin: Bekritiseerd als ongeschikt betaalmiddel en geanalyseerd als een speculatieve bubbel die de fundamentele problemen van het geldstelsel niet oplost [#54, #195].
• Blokjes-en-pijltjes: De visuele methode van de auteur om complexe oorzaak-gevolgrelaties in systemen inzichtelijk te maken [#451, #500c].
• Bollen, Thomas: FTM-journalist en auteur van Geld genoeg, maar niet voor jou. Zijn werk wordt gezien als de ultieme ontmaskering van de macht van banken [#279, #292, #301, #315].
• Boelgakov, Michail: Auteur van De Meester en Margarita. Zijn personage Woland (de duivel) wordt geanalyseerd als de noodzakelijke tegenkracht die balans brengt [#361 t/m #369].
• Boudry, Maarten: Filosoof. Besproken vanwege zijn frame “links denken met een rechtse afslag” [#412].
• Bovens & Wille: Auteurs van Diplomademocratie. Hun analyse van de kloof tussen hoog- en praktisch opgeleiden is een belangrijke pijler onder de politieke kritiek in de blogs [#314, #446].
• Bregman, Rutger: Historicus. Besproken vanwege zijn “morele ambitie” en zijn Reith-lezingen. De auteur contrasteert Bregmans optimisme met zijn eigen nuchtere systeemdenken [#462, #466, #476, #481, #482].

C

• Carlijn Kingma: Cartograaf. Haar werken The Waterworks of Money en de tekening over de wooncrisis maken abstracte systemen visueel tastbaar [#231, #232, #479, #480].
• Clown-monster dichotomie: Term (van Lena Bril) voor de beperkte rollen waarin mannen in de datingmarkt worden geplaatst [#453].
• CPI (Consumentenprijsindex): Bekritiseerd als een gebrekkige weging die de werkelijke koopkrachtdaling, vooral bij senioren en door woonlasten, maskeert [#151].

D

• David Ricardo: 19e-eeuwse econoom. Cruciaal voor zijn theorie over residuele grondwaarde, de verborgen motor achter de wooncrisis [#126, #223, #391, #392].
• De Bicker: Referentiebron voor technologische en maatschappelijke trends. Gebruikt als database om te laten zien hoe de wereld sneller verandert dan onze instituties [#44 t/m #48].
• Diplomademocratie: (Zie Bovens & Wille). De heerschappij van de hoogopgeleide elite die de leefwereld van de praktisch geschoolde burger uit het oog is verloren [#314, #446].

E

• Engelen, Ewald: Financieel geograaf. Bekend om zijn kritiek op het “volumeframe” (bouwen, bouwen) in de wooncrisis en de “kletsende klasse” [#302, #303, #387, #410, #533].
• Enshittification (Verkuttificering): Het proces waarbij digitale platforms (Google, Amazon, Meta) hun kwaliteit opzettelijk verslechteren om de extractie te verhogen [#162, #164, #168].
• Erlings, Bas: VVD-spindokter. Zijn boek over populisme wordt geanalyseerd als een “handboek voor de rationele rat” [#98, #101 t/m #106].
• Evolutie-scripts: Ingebakken biologische drijfveren die ons gedrag in de liefde en economie onbewust sturen [#235, #236, #434].

F

• Façade: De morele of rationele laag (bijv. “duurzaamheid” of “klantgerichtheid”) die dient om onderliggende extractie te maskeren [#183, #186, #254, #347].
• Foute mannen (Players): Archetype dat optimaliseert voor korte-termijnwinst in de liefde; geanalyseerd via de wetten van Robert Greene [#127, #456, #461].

G

• Goudlokje-strategie: Zoeken naar de “top van de subtop”. Of het nu gaat om audio of relaties: het punt waar kwaliteit hoog is maar de destructieve escalatie stopt [#519, #520].
• Grondwaarde (Residuele): Het principe dat de prijs van wonen wordt bepaald door de maximale leencapaciteit, waarbij elke besparing in de bouw naar de grondeigenaar vloeit [#124, #126, #128, #129, #223, #475]. Zie ook dossier wonen.

H

• Heterofatalisme: Het pessimisme onder hoogopgeleide vrouwen dat een geschikte mannelijke partner niet meer bestaat [#435, #436].
• Hotelling, Harold: Econoom achter de regel dat de prijs van schaarse bronnen (zoals grond) stijgt met de rente, wat speculatie aanjaagt [#480, #508].
• Hypergamie: Het selectiepatroon waarbij vrouwen zoeken naar een partner met een hogere status [#121, #153, #435, #436].

J

• Jesse Frederik: Correspondent-econoom. Bekritiseerd omdat hij de focus legt op “bouwkosten” in plaats van op de dwingende rol van grondwaarde [#166, #167].
• Jheronimus Bosch: Middeleeuwse schilder. Geanalyseerd als de “ondernemer-kunstenaar” die zijn eigen merk bouwde en de hypocrisie van de elite fileerde [#328 t/m #347].

L

• Lex Harding: Radio-pionier. Zijn zender LX Classics wordt gebruikt als analogie voor het blogproject: een persoonlijk archief en legacy zonder commercieel doel [#418, #419].
• License to lead / operate: Het concept dat macht en privileges (zoals bankvergunningen) een maatschappelijk mandaat zijn dat verdiend moet worden [#318, #319].

M

• Mancur Olson: Bedenker van de Stationary Bandit. Essentieel voor de visie op de staat en grote platforms als entiteiten die stabiliteit bieden om efficiënter te kunnen “roven” [#96, #162].
• Mankeeping: De onzichtbare emotionele zorglast die vrouwen dragen voor mannen, wat gelijkwaardige relaties ondermijnt [#463, #464].
• Market for Lemons: (Zie Akerlof). Metafoor voor hoe asymmetrische informatie een markt kapotmaakt [#450, #451].
• MGA (Mutual Gains Approach): Onderhandelingsmethode gericht op win-win, door de auteur kritisch getoetst op toepasbaarheid in machtshiërarchieën [#178, #179, #182, #353].

O

• Optimale extractie: Rudy’s centrale thema. De kunst van systemen (banken, grond, maffia) om net genoeg waarde te onttrekken dat de bron niet sterft [#159, #162, #186, #431, #500c].
• Osho: Spiritueel leraar. Geanalyseerd op zijn methode van radicale deconstructie en zijn visie op het individu versus de massa [#399, #401 t/m #409].

P

• Penny wise, pound foolish: De samenvatting van de visie op de economie: rationeel in de details (micro), maar waanzinnig in het grote geheel (macro) [op de todo-lijst maar popt hier zomaar op].

R

• Revealed preference: Economisch principe dat stelt dat daden (wat mensen doen) meer zeggen over hun voorkeuren dan woorden (wat ze zeggen) [#487, #490].
• Robert Dilts: NLP-expert. Besproken vanwege zijn keuze om alleen “genieën” te modelleren en de lessen van de “boeven” te negeren [#97, #482].
• Robert Greene: Auteur van The 48 Laws of Power. Zijn machtswetten worden vergeleken met ondernemerschap en toegepast op de datingmarkt [#456 t/m #462].

S

• Systeemdenken: De overkoepelende methode waarbij patronen en structuren belangrijker zijn dan individuele schuld [#8, #203, #331, #556].

T

• TRIZ: (Zie Altshuller). Methode voor innovatief omgaan met fundamentele dilemma’s door contradicties centraal te stellen [#415, #416, #417].

W

• Wait But Why (Tim Urban): Website met visuele verklaringen. Inspiratiebron voor de “blokjes-en-pijltjes” aanpak en de “hark-poppetjes” [#294, #424, #451].
• Wynia, Syp: Journalist achter Wynia’s Week. Geanalyseerd op zijn machtskritische positie en zijn gebrek aan systeemkritiek op economische groei [#396, #397, #77].