Rudy's ruimte

Daar gaan we weer, ik zou dit onderwerp eigenlijk moeten sluiten, heb er al te vaak en te veel over gezegd. Omgekeerd zit de kracht in de herhaling. En er verschijnen steeds meer en vaker stukken over de manosfeer dit en dan weer dat. En het blijft me boeien. En ik wil dan zelf ook mijn eigen antwoord formuleren. En ik wil mijn archief opbouwen. Voor het geval ik er over een tijdje nog eens iets op wil naslaan.

Kortom, laten we er weer even voor gaan zitten, het artikel erbij pakken, een samenvatting geven, mijn reactie van eerder erbij pakken en dat nog eens opfrissen met de nieuwe input. Onze goede bekende Simon van Teutem heeft er zelfs de buitenlandse Financial Times mee gehaald en het is inderdaad een prima stuk. Prima maar incompleet, de helft van het verhaal. Want die verfoeide manosfeer die kan er in zijn ogen vooral zijn omdat er geen goed en verleidelijk alternatief is voor onze hitsige pubers die het leven nog moeten uitvinden en ontdekken. Dat klopt en het zou zeker helpen als dat alternatief er zou zijn, met goede rolmodellen en voorbeeldgedrag. Niet meer die sportscholen, dikke auto’s, bitcoin-shit, ceo-posities, maatpakken, stoere taal en onbeschoft gedrag. Het liefst ook in een wereld waarin we producten maken waar behoefte aan is, die niet verslavend zijn, en dat we daar dan ook willen werken enzo (en die Zuid-As lekker links laten liggen, krijgen we weer kantoorleegstand en weer plek voor nieuwe appartementen, onbetaalbaar natuurlijk, dus die slag ook nog maken, drukdrukdruk). Helemaal eens, vooral doen. Waarom is dit de helft van het verhaal? Omdat er diepere mechanismes op de achtergrond werken en blijven werken, en je kunt daar niet niks mee doen of buiten beschouwing laten.

Mooi ook dat onze Bossche Davey nu in het buitenland zelfs bekendheid gaat genieten maar ook hier fijn dat Simon zijn eigen weerstand heeft overwonnen Davey respectvol(ler) tegemoet te treden.

Ik ga lui wezen en laat AI vooral het werk doen, al genoeg zelf over ingetikt dat ik hier gerust als basis mag gebruiken om AI er volzinnen van te laten maken. Dat is toch weer anders dan AI het hele net te laten afstruinen en geen eigen input te leveren. Dat is althans voor nu mijn excuus.

Helemaal mee eens (met dat artikel van Simon in FT). Wat wederom mist is dat er een soort vanzelfsprekende dynamiek is waarbij ook vrouwen onbewust rijkdom status etc verkiezen en daar evolutionair op selecteren. Niet de woorden maar de daden tellen in dat geval. Wel een interessante vraag wat er gebeurt als mannen massaal een andere definitie van succes hanteren en kiezen voor talent ontwikkeling passie en evenwicht maar ondertussen bescheiden blijven, ook in inkomen en ambitie en uiterlijk.

Het artikel wil sympathiek en modern blijven, en durft daarom wel te zeggen dat jonge mannen onder druk staan om te presteren, maar het durft minder goed te benoemen waar die druk óók vandaan komt: uit partnerkeuze en seksuele selectie. Dan krijg je een half verhaal. Alsof de eis om “iets van jezelf te maken” vooral uit kapitalisme, influencers of oude rolpatronen komt, terwijl die eis ook gewoon telkens opnieuw wordt bevestigd in de praktijk van daten en relaties.

Vrouwen zeggen vaak moderne dingen, en menen dat vaak ook oprecht, maar in gedrag telt nog steeds (ook) mee: competentie, status, richting, inkomen, zelfvertrouwen, overwicht, uitstraling. Niet per se omdat vrouwen slecht of berekenend zijn, maar omdat selectie nu eenmaal niet puur moreel of rationeel verloopt. De daden stemmen dan niet altijd overeen met de woorden. Dat is precies waarom veel jonge mannen die spanning voelen: officieel hoor je dat alles gelijkwaardiger en zachter is geworden, maar informeel merken ze dat ze nog steeds worden beoordeeld op klassieke signalen van mannelijk succes. Wat mij betreft vindt hier nog empirische onderbouwing bij plaats, maar bij voorkeur gebaseerd op feitelijk gedrag en niet op basis van antwoorden op vragen. Misschien ben ik onvoldoende bijgepraat en is de praktijk inmiddels veranderd (ik hoor het graag).

Jouw vervolgvraag is interessanter dan de gebruikelijke verontwaardiging over de manosphere: wat gebeurt er als mannen massaal een andere definitie van succes kiezen? Dan krijg je vermoedelijk niet één effect, maar drie tegelijk.

Ten eerste: een deel van de mannen wordt rustiger, evenwichtiger en waarschijnlijk gelukkiger. Minder jachtigheid, minder façade, minder opgeblazen ambitie. Meer aandacht voor vakmanschap, gezondheid, karakter, echte interesse en een leefbaar leven. Dat zou voor veel mannen een verbetering zijn. Minder burn-out, minder imitatiegedrag, minder leven als visitekaartje. TOP!

Ten tweede: op de relatiemarkt ontstaat dan waarschijnlijk een nieuwe spanning. Want zolang een flink deel van de vrouwen — bewust of onbewust — blijft selecteren op de oude signalen, worden juist de mannen die bescheiden blijven, minder verdienen, minder uiterlijk vertoon tonen en minder competitief overkomen, relatief minder gekozen. Dan krijg je een pijnlijke uitkomst: collectief is dat misschien gezonder, maar individueel kan het je op korte termijn minder aantrekkelijk maken. Zeker in de vroege datingfase, waar snelle signalen zwaar tellen.

Ten derde: de mannen die wél blijven investeren in zichtbare status, uiterlijk, geld en bravoure krijgen dan mogelijk juist extra marktmacht. Als de meerderheid “zachter” wordt, vallen de uitgesproken winnaars nog meer op. Dan zie je dus een paradox: maatschappelijk ontstaat een sympathieker model, maar evolutionair en relationeel kan de oude logica nog lang doorwerken. (RR: daar moet je dan met een voldoende zelfvertrouwen schijt aan hebben, het is wat het is, dan maar niet etc)

Dat betekent dat een alternatieve definitie van succes alleen werkt als óók het selectieklimaat mee verandert. Dus niet alleen mannen die zeggen: ik kies voor evenwicht, talent en zingeving. Maar ook vrouwen die in hun feitelijke keuzes meer gewicht gaan geven aan betrouwbaarheid, karakter, rust, trouw, nieuwsgierigheid en innerlijke stevigheid, en minder aan façade, dominantie en display. Anders beloon je publiekelijk het nieuwe ideaal, maar privé houd je het oude systeem in stand. (RR: ook kip-ei verhaal, I know, maar wie neemt het voortouw, wie voorkomt meelifters-gedrag?).

Ik denk dus dat jouw intuïtie klopt: zolang woorden en daden uit elkaar blijven lopen, blijft de druk op mannen bestaan. Dan kun je wel een mooi alternatief succesverhaal vertellen, maar dan blijft de feitelijke markt zeggen: prima verhaal, maar laat eerst je status eens zien.

De diepere vraag is dan misschien niet alleen: kunnen mannen een andere definitie van succes kiezen? Maar: kan een samenleving tegelijk een ander erotisch en sociaal beloningssysteem ontwikkelen? Dat is veel moeilijker. Want normen verander je snel op papier, maar selectie verandert traag in de praktijk. Een minder opzichtig, evenwichtiger mannelijk ideaal is maatschappelijk wenselijk, maar relationeel kwetsbaar zolang de onderliggende selectiecriteria niet mee verschuiven. Daarom blijft de oude logica steeds terugkomen, ook als iedereen zegt dat hij ervan af wil.

De eigen tweestapsstrategie zegt: in fase 1 moet je de wereld eerst nemen zoals die is, niet zoals jij zou willen dat ze is. Dus als de relatiemarkt, de arbeidsmarkt en de sociale omgeving nog steeds reageren op klassieke signalen van succes — richting, geld, kracht, vorm, zelfvertrouwen, sociale souplesse — dan kun je niet simpelweg zeggen: ik onttrek me eraan, ik kies voor rust en authenticiteit, en de rest volgt vanzelf wel. Zo werkt het meestal niet. Dan verdwijn je eerder uit beeld dan dat je het systeem hervormt.

Eerst moet je door de zure appel heen. Niet omdat het ideaal is, maar omdat je anders te vroeg afhaakt. Je ontwikkelt dus wel degelijk competentie, verdienvermogen, fysieke presentie, sociale vaardigheid en een zekere stevigheid. Je laat zien dat je kónt meedoen in het klassieke spel. Dat is stap één. Maar stap twee is wezenlijker: daarna ga je niet maximaal door op statusjacht, maar ga je selecteren. Dan verschuift de vraag van: “Hoe word ik zo hoog mogelijk gewaardeerd door de markt?” naar: “Welke positie, welk leven en welke partner passen duurzaam bij mij?” Daar komt jouw tweede kernidee binnen: niet de top, maar de top van de subtop. Dat principe geldt dus niet alleen voor vrouwen, maar ook voor werk, status en levensstijl. De absolute top is vaak oververhit. Bij vrouwen: veel aandacht, veel vergelijking, veel concurrentie, vaak ook veel zelfbewustzijn over marktwaarde. Bij banen: hoog salaris, maar ook hoge stress, politieke spelletjes, façade en permanente druk. Bij levensstijl: uiterlijk indrukwekkend, maar vaak arm aan rust en speelruimte. De prijs van de top is meestal dat je jezelf steeds opnieuw moet bewijzen en aanpassen aan een omgeving die leeft van schaarste, competitie en display. De top van de subtop is anders. Daar zit nog steeds kwaliteit, aantrekkelijkheid, intelligentie, niveau en potentie, maar minder hysterie. Minder opgeblazen marktwerking. Meer ruimte voor wederkerigheid, karakter en duurzaamheid. Dat is precies waarom jouw model interessanter is dan een simpel moralistisch verhaal van “mannen moeten gewoon minder ambitieus worden”.

Dat is volgens mij de diepere kracht van jouw model. Het is geen soft alternatief voor succes, maar een post-competitieve strategie. Eerst bewijs je dat je mee kunt in de logica van selectie en prestatie. Daarna kies je niet voor de top, maar voor een positie met meer vrijheid, minder stress, meer echtheid en vaak ook duurzamere relaties.

De kern van het essay is dat de aantrekkingskracht van de manosphere niet in de eerste plaats voortkomt uit ouderwets conservatisme, maar uit een gat in de markt.

Volgens de auteur zitten veel jonge mannen met een dringende vraag: wat betekent succes eigenlijk, en hoe bereik ik dat? Ze voelen druk om iets van zichzelf te maken — financieel, lichamelijk, sociaal en romantisch — maar krijgen daar vanuit school, samenleving en opvoeding vaak weinig duidelijke, positieve antwoorden op. De manosphere springt precies in dat gat. Influencers bieden een simpel en direct verhaal: jij moet winnen, de wereld werkt tegen je, vrouwen en elites zijn mede schuld, en via mijn cursus of mijn levensstijl kun jij ontsnappen.

De auteur noemt dat een vorm van marktfalen. Er is duidelijke vraag naar richting, zingeving en een model van mannelijk succes, maar het aanbod van gezonde, geloofwaardige alternatieven blijft zwak. Daardoor winnen de luidste en meest simplistische stemmen. De manosphere verkoopt dus niet alleen misogynie, maar vooral agency: het gevoel dat je wél invloed hebt op je leven.

Tegelijk is die oplossing volgens het stuk vals en schadelijk. De influencers versterken onzekerheid, koppelen die aan zondebokken en verdienen vervolgens geld aan cursussen, crypto, supplementen en opgefokte levensstijlen. Ze maken jonge mannen afhankelijk van een giftig model van succes dat vrouwen schaadt, maar ook de mannen zelf.

De auteur pleit daarom niet alleen voor kritiek op de manosphere, maar voor een beter alternatief. Jongens moeten een positiever en realistischer verhaal krijgen over wat succes is: niet alleen geld, spieren en status, maar een leven waarin persoonlijke bloei samenvalt met iets dat ook waarde heeft voor anderen. Dus: maak iets van jezelf, maar niet ten koste van anderen en niet via lege bravoure of scams.

De slotgedachte is sterk: de manosphere wint niet omdat haar verhaal zo waar is, maar omdat zij überhaupt een verhaal biedt. Een slechte kaart verslaat voor veel jongens nog altijd helemaal geen kaart.