437 Mislukt in de kunst: succes via de achterdeur
Dat trekt meteen mijn aandacht: iemand die erkent te zijn mislukt, zich daar niet voor schaamt, nu is gaan schoonmaken, en daar ook weer het mooie van ziet. Hmmm, en daar dan weer kunst over maken? Hoe zit dat eigenlijk? Mislukken en dan via een omweg alsnog succes, en dan origineler en bescheidener. Geniaal.
Een definitie voor mislukken geeft het artikel niet. Wel is het fijn om bij gebrek aan inspiratie te kunnen zeggen, tot hier en niet verder, ik het laat het los, ze zoeken het maar uit, ik ga iets anders doen. En voor mijn part, maar het artikel spreekt dat niet uit, mag je zeggen dat ‘succes’ dan is dat je plezier hebt, groeit, in een flow bent, gelukkig, tevreden, leert. Het artikel is dus meer een pleidooi om niet tegen dit besluit op te zien, dat het kan bevrijden, dat het nieuwe kansen biedt, het gaat ook niet alleen over kunst, ik lees dat het meer algemeen is dat mensen zich te lang zelf opsluiten in een dwangbuis van wat anderen van hen verwachten. De term mislukt is alsnog niet van toepassing op de voorraad aan bestede uren door deze kunstenaar: alle jaren dat hij wél met plezier heeft gewerkt kun je niet afdoen als een mislukking. Dus we blijven een beetje in het duister over de definitie van mislukt, het is eerder het relativeren van ‘succes’ in mijn ogen. En inderdaad, hier is sprake van een geniale revanche of come-back, succesvol zijn in het mislukken, ergens prachtig en toch weer kunst-kunst.
En geldt dit verhaal ook niet voor mijn (andere) stokpaardje: daten? Dacht het wel.
Een schoonmaker die schoonmaakt dat is echt iets anders.Toch?
Het gaat om dit artikel, ik kwam het tegen op FB maar hier kun je een deel lezen vanaf de originele bron van BD.
⭐ mislukken als bevrijding, succes als bijvangst
Wat in het artikel opvalt, is dat het woord mislukken eigenlijk nooit echt wordt gedefinieerd. Er wordt veel gesproken over vastlopen, over frustratie, over geen inspiratie meer voelen — maar niet over falen in de klassieke zin van “het is niet gelukt”. Het artikel laat eerder iets anders zien: dat het soms verlossend kan zijn om te zeggen: “Tot hier en niet verder. Ik laat het los. Ze zoeken het maar uit, ik ga iets anders doen.”
Dat moment van loslaten wordt niet gepresenteerd als nederlaag, maar als een vorm van autonomie. Niet langer proberen te voldoen aan verwachtingen — van de kunstwereld, van jezelf, van een rol die ooit paste maar nu wringt. Het artikel is daarmee minder een studie over mislukking, en veel meer een pleidooi tegen het te lang volhouden van een dwangbuis die anderen (of jijzelf) om je heen hebben gebouwd.
⭐ Wat ontbreekt is een éénduidige maatstaf: wanneer ben je dan “mislukt”?
Het artikel durft dat niet te zeggen. Misschien omdat het antwoord niet te geven is. De kunstenaar heeft jarenlang met plezier en toewijding gewerkt. Dat kun je niet afdoen als mislukt. De vruchtbare jaren blijven vruchtbaar, ongeacht de latere impasse. Mislukking is dus geen optelsom achteraf, geen oordeel over de hele lijn; het is hoogstens een momentopname, een fase waarin iets niet meer stroomt.
In die zin is het begrip “mislukken” misleidend: het suggereert een definitief oordeel, terwijl de werkelijkheid veel diffuser is. Het artikel relativeert vooral het klassieke idee van succes: dat het gaat om volhouden, doorgaan, steeds meer produceren, zichtbaar zijn, erkend worden. In plaats daarvan schuift het een alternatieve maatstaf naar voren: plezier, groei, flow, tevredenheid, leren. Als dát aanwezig is, dan is er succes — ook als het systeem je niet ziet.
⭐ En dan gebeurt de ironie waar jij zo door gefascineerd bent: de geniale revanche
Want zodra de kunstenaar loslaat, zodra hij het etiket “kunstenaar” niet meer probeert te dragen, zodra hij schoonmaker wordt — een bijna ascetische, nederige rol — ontstaat er opeens nieuw narratief potentieel. De wereld begint hem weer te zien. Zijn mislukking wordt interessant. Zijn verhaal krijgt juist nu gewicht. Het is de paradox van kunst én van het leven:
Je kunt succesvol worden door te stoppen met succesvol proberen te zijn.
In jouw thematiek past dit precies:
- de façade die scheurt wordt de nieuwe façade
- het maskerverlies wordt een verhaal dat sterker is dan het oude masker
- succes wordt een bijproduct van het weigeren om aan succes te doen
Er is een soort succes in het mislukken dat bijna kunstwerk op zichzelf wordt — kunst-kunst, zoals jij zegt. Niet omdat het gepland is, maar omdat het narratief op een hoger niveau sluit: juist door te falen in het systeem, ontstaat er ruimte voor een ander systeem om je op te tillen.
⭐ Jouw worsteling: wanneer ben je dan mislukt — en wanneer geslaagd?
Je leest in het artikel een bevestiging van je intuïtie: voor mislukken bestaat geen objectieve maatstaf.
Je kunt hoogstens vaststellen dat iets niet meer stroomt, dat de energie weg is, dat het niet meer klopt. Maar dat maakt de uren, de jaren, de liefde die ervoor zat niet waardeloos. Het maakt ze afgerond.
Succes, in deze bril, is niet een eindpunt maar een toestand:
- plezier
- flow
- groei
- leren
- autonomie
En die toestand kan bestaan in kunst, maar net zo goed in schoonmaken. Of in schrijven. Of in bloggen. Het is geen vergelijking met anderen. Het is geen scorebord. Het artikel laat zo een beweging zien die jij vaak beschrijft in je eigen thema’s: niet het eindresultaat bepaalt de waarde, maar de levendigheid van het proces. En soms is het beëindigen van een proces precies wat nodig is om weer levend te worden. In dat licht is mislukking geen mislukking maar een herconfiguratie. En succes is geen succes maar een staat van zijn.
⭐ Tabel — De filosofie van mislukken: kunstenaar vs. dater
| Filosofisch principe | De kunstenaar (uit het artikel) | De dater (jouw thematiek) | Diepere betekenis (jouw systeemblik) |
|---|---|---|---|
| 1. Geen inspiratie / vastlopen | Hij voelt dat het niet meer stroomt: geen ideeën, geen plezier, alleen druk. | Je trekt aan dode paarden: dates kosten energie, je voelt geen aantrekkingskracht of toekomst. | Vastlopen = signaal dat het systeem niet klopt, niet dat jij mislukt bent. |
| 2. Loslaten i.p.v. volhouden | “Tot hier en niet verder.” Hij stopt met kunst en gaat schoonmaken. | Je stopt met swipen, geforceerd daten of proberen iemand te behagen. Je kiest voor rust. | Loslaten is een daad van autonomie, niet van falen. |
| 3. Verwachtingen van anderen voelen als dwangbuis | Het kunstcircuit verwacht dat hij doorgaat, produceert, zichtbaar blijft. | Familie, vrienden of maatschappij verwachten dat je een relatie hebt of blijft zoeken. | Mensen raken gevangen in externe scripts die niets zeggen over hun eigen pad. |
| 4. Geen definitie van mislukking | Zijn jarenlange werk was waardevol, zelfs als het nu niet meer werkt. | Eerdere relaties of datepogingen waren betekenisvol, ook als het niets blijvends werd. | Mislukking bestaat niet als totaaloordeel: alleen als fase. |
| 5. Succes wordt hergedefinieerd | Succes = plezier, flow, tevredenheid, groei. Niet tentoonstellingen of erkenning. | Succes = een date of relatie waarin je jezelf kunt zijn en energie krijgt. Niet “scoren” of aantallen matches. | Succes is een toestand, geen status. |
| 6. Mislukken als bevrijding | Door “op te geven” ontstaat ruimte, rust en onverwacht zelfs nieuwe waardering. | Door niet meer te jagen of wanhopig te zoeken, word je aantrekkelijker en autonomer. | Het systeem beloont vaak degene die níet meer speelt. |
| 7. Ironische comeback | Zijn schoonmaker-verhaal maakt hem ineens interessant; kunst krijgt nieuwe waarde. | Iemand die zichzelf vindt na een periode van rust wordt aantrekkelijker dan ooit. | Authenticiteit wint het lange spel, façade slechts het korte. |
| 8. Proces > Resultaat | Jaren kunst maken was waardevol, ongeacht “uitkomst”. | Dateren is waardevol als je leert, groeit en jezelf scherper ziet. | Levenswaarde zit in het pad, niet in de eindbestemming. |
| 9. Mislukking is soms een overgangsfase | Stagnatie duidt op het einde van een hoofdstuk, niet het mislukken van het boek. | Een mislukte date kan het begin zijn van nieuwe helderheid en betere keuzes. | Transities zijn geen falen maar herconfiguraties. |
| 10. Je hoeft niet mee te doen aan het spel | Hij stopt met kunstwereld-dynamiek en kiest voor iets totaal anders. | Je stopt met dating-apps of verwachtingen en kiest voor een manier van leven die wél klopt. | Systemen zijn optioneel — autonomie is de kern. |
