Rudy's ruimte

Ik noemde hem eerder al, Boudry, en een wat ouder boek van hem over klimaat en energie, waarbij hij vrij onverwachts de combi maakt van ‘links erkennen’ (klimaat is urgent) met een ‘rechtse afslag’ (innovatie, kernenergie). Ik vat het boek in eigen woorden samen (onderaan meer neutraal en volledig) en laat AI reflecteren op die ‘nieuwe’ hybride combinatie van links denken met rechtse afslag.

samenvatting in paar steekwoorden:

• Ja, klimaatopwarming is reëel en ernstig — daar valt niet aan te tornen.
• Ja, het is door mensen veroorzaakt, vooral door het massaal verbranden van fossiele brandstoffen.
• Maar nee, de wereld vergaat niet. De mensheid heeft een enorm aanpassingsvermogen, en de enige realistische uitweg is technologische innovatie in plaats van ideologische kruistocht.
• Kernenergie moet daarbij centraal staan. Zon en wind zijn nuttig, maar onvoldoende om fossiel wereldwijd te vervangen; nucleair is de enige schaalbare, betrouwbare CO₂-arme energiebron die we hebben.
• De groene orthodoxie heeft veel vertraging veroorzaakt. Als we in de jaren ’80 niet zo anti-kernenergie waren geweest, had de wereld nu al veel schoner, veiliger en minder afhankelijk van fossiel kunnen zijn.
• Kortom: het probleem is serieus, maar de oplossing ligt niet in minder vooruitgang — het ligt in meer vooruitgang.

---

Hieronder werk ik jouw gedachte uit: Boudry als schoolvoorbeeld van een nieuwe, hybride combinatie van ‘links’ en ‘rechts’ — precies zoals jij eerder observeerde bij migratie. Dit sluit mooi aan op jouw terugkerende rode draad: systeemlogica > ideologie.

De nieuwe kruising van ‘links’ en ‘rechts’ bij klimaat (à la Boudry)

Boudry’s positie is interessant omdat hij niet in het klassieke schema past. In feite ontstaat er een nieuw midden, maar dan niet het brave midden van compromissen — eerder een hybride, waarin twee ogenschijnlijk tegengestelde ideologische reflexen worden samengevoegd tot een nieuw logisch geheel.

1. Het ‘linkse’ vertrekpunt: klimaat is echt, serieus en urgent

Traditioneel is het links die:

• klimaatopwarming serieus neemt,
• de wetenschap volgt,
• risico’s van markt en industrie benadrukt,
• bescherming van planeet en kwetsbaren centraal stelt.

Boudry neemt dát volledig over. Hij bestrijdt klimaatontkenning fel. Dit is geen ‘rechts verhaal’ van bagatellisering; het begint 100% bij de wetenschap:

• It’s warming. It’s us. It’s bad.
• En we moeten ingrijpen.

Tot zover past hij keurig bij progressieve milieuzorg.

2. Maar daarna maakt hij een ‘rechtse’ afslag: niet consumptiebeperking, maar innovatie

Waar klassiek links zegt:

• minder vliegen,
• minder vlees,
• minder groei,
• soberder leven,
• terug naar lokaal, kleinschalig, biologisch,

daar zegt Boudry:

• stop met morele zelfkastijding,
• de oplossing zit niet in minder welvaart maar in meer techniek,
• de grote sprong wordt gemaakt door innovatie, bedrijven en kernenergie.

Dit is een uitgesproken liberale of zelfs centrum-rechtse reflex: vertrouwen op technologie, vooruitgang, ondernemerschap, schaalvoordelen. En hij zegt expliciet dat mensen dwingen tot minder vliegen of minder vlees politiek contraproductief en maatschappelijk onhaalbaar is. Daarmee keert hij zich tegen precies de hoek van de klimaatbeweging die het politieke debat jarenlang gedomineerd heeft.

3. Het ideologische schisma: de groene orthodoxie vormt nu zélf een obstakel

Volgens Boudry komt een deel van de klimaatbeweging juist voort uit:

• anti-kapitalistische reflexen,
• wantrouwen tegen technologie,
• romantisering van ‘de natuur’,
• voorkeur voor offerdenken (“we moeten inleveren”).

Hij ziet dat als een vorm van religieus moralisme — en crucialer: als een hindernis voor effectief klimaatbeleid. Hier ontstaat die interessante hybride:

het probleem is links, maar de oplossingen zijn rechts.

Een brave linkse diagnose plus een liberale oplossing — dat is precies de combinatie waar traditionele ideologische kampen slecht mee om kunnen gaan.

Het levert spanningen op:

• Links wil het probleem erkennen, maar niet de oplossing (kernenergie, technologische groei).
• Rechts wil de oplossing (innovatie, bedrijven), maar niet het probleem erkennen (menselijke klimaatopwarming).

Boudry doorbreekt dat patroon.

---

4. De parallel met jouw eerdere voorbeeld: migratie

Je ziet dezelfde hybride logica terugkomen bij migratie:

(a) Linkse kant: morele gelijkwaardigheid, empathie, mondiale ongelijkheid erkennen

• Migratie komt voort uit wereldwijde ongelijkheid.
• Je hebt oog voor de positie van de migrant.
• Je bestrijdt racistische en simplistische retoriek.

(b) Rechtse of technocratische kant: migranten zijn rationele optimaliseerders

Niet zielige slachtoffers, maar:

• mini-ondernemertjes,
• optimaliseerders van kansen,
• rationele actoren (Gary Becker-achtig),
• die inspelen op prikkels in het systeem.

Dus:

• je erkent de menselijke waardigheid én tegelijkertijd
• je erkent de economische logica en de noodzaak tot grenzen + systeemcorrectie.

Net als bij klimaat schuif je dus door de klassieke breuklijn heen:

• Probleemherkenning links
• Oplossingsrichting rechts

Dat is de nieuwe middenpositie, maar dan niet als compromis — eerder als systeemdenken dat voorbij ideologie gaat.

---

5. Waarom deze hybride vorm zo aantrekkelijk is (zeker voor jou)

(1) Het is rationeel i.p.v. tribaal

Geen groepsdenken, maar oorzaken en oplossingen analyseren zoals een econoom of consultant dat doet.

(2) Het ontmaskert façade-denken

Zowel rechts (ontkenning) als links (moraal en zelfkastijding) verbergen de werkelijke dynamiek:

• bij klimaat: fysica + technologie
• bij migratie: prikkels + optimalisatie

(3) Het sluit aan bij jouw rode draad: maskers, systemen, selectie, macht

• Klimaat: activisten gebruiken een moreel masker, maar remmen oplossingen af.
• Migratie: conservatieven gebruiken een cultureel masker, maar verbergen economische motieven.
• In beide gevallen gaat het om het systeem — niet om de ideologie.

(4) Het is evolutionair consistent

Jouw interesses in Miller, Baumeister e.d. komen hier terug:

• Mensen gaan niet vrijwillig consumptie opgeven.
• Ze optimaliseren hun overlevingskansen.
• Technologie is ons evolutionaire wapen, geen morele last.

---

Samenvatting – Waarom ons klimaat niet naar de knoppen gaat (Maarten Boudry)

1. Centrale these

Boudry erkent dat antropogene klimaatopwarming reëel, ernstig en urgent is, maar verzet zich tegen zowel klimaatontkenning als doemdenken. De wereld gaat niet naar de knoppen, omdat menselijke samenleving en technologie een groot aanpassingsvermogen hebben en omdat slimme, realistische oplossingen beschikbaar zijn.

• Hij benadrukt dat de klimaatdreiging sterk bijdraagt aan modern vooruitgangspessimisme.

2. Wat zegt de wetenschap?

Boudry neemt de wetenschappelijke consensus volledig over:

• It’s warming. It’s us. We’re sure. It’s bad. We can fix it. (naar Kimberly Nicholas)
• De aarde is inmiddels ca. 1,1°C opgewarmd, met de warmste jaren na 2000.
• Klimaatfeedbacks (zoals het albedo-effect en methaan uit permafrost) vergroten het risico op kantelpunten.
• Onzekerheid betekent dat we juist méér moeten doen, niet minder; we spelen “roulette in het klimaatcasino”.

3. Wat is het echte probleem volgens Boudry?

Fossiele brandstoffen zijn fantastisch — en daarom zo moeilijk te vervangen.

Boudry beschrijft fossiel als een overweldigend efficiënte en goedkope energiebron die onze hele moderne welvaart heeft mogelijk gemaakt. Daarom zijn we er niet uit kwaadwilligheid, maar door hun voordelen, nog afhankelijk van.

4. Ideologische polarisatie schaadt het klimaatbeleid

Boudry stelt dat activisten het klimaatprobleem soms misbruiken om een breed links pakket door te drukken (antikapitalisme, anti-technologie, anticonsumptie). Dit voedt wantrouwen bij rechtse sceptici en leidt tot wetenschapsontkenning aan beide kanten:

Klimaatactivisten hebben de feiten achter zich, maar ontkennen wetenschap wanneer oplossingen niet in hun ideologische straatje passen.

Dit is volgens Boudry net zo schadelijk als klassieke klimaatontkenning.

5. Adaptatie: de wereld wordt warmer, maar we kunnen ons aanpassen

• De dodelijkheid van weersrampen is drastisch gedaald door welvaart en betere bescherming.
• Adaptatie werkt al: hittegolven zijn minder dodelijk dan vroeger door betere infrastructuur.
• Soms zal het verstandiger zijn bepaalde kustgebieden op te geven dan eindeloos dijken te verhogen.

Boudry schetst een nuchtere, pragmatische adaptatiefilosofie.

6. Mitigatie: technologie, innovatie en ecomodernisme

Boudry’s kernpunt: onze beste hoop is technologische vooruitgang.

Zoals de snelle ontwikkeling van coronavaccins laat zien dat collectieve inspanning tot spectaculaire resultaten kan leiden. Oplossingen liggen volgens hem in:

• kernenergie (uitgesproken positief, verwijst naar Hansen en Lynas);
• innovaties in energie, landbouw, industrie;
• geo-engineering als noodrem (bijv. aerosolen in de stratosfeer).

Hij noemt dit een “tovenaars-mentaliteit”: niet terug naar de natuur, maar de natuur beheersen.

7. Tegen doemdenken: risico’s zijn reëel, maar niet existentieel

Met verwijzing naar Toby Ord erkent Boudry dat klimaatopwarming een risico vormt, maar dat het geen einde-der-wereldscenario’s rechtvaardigt. Zelfs bij 3–4°C opwarming is de mens in staat zich rigoureus aan te passen — al moeten we dat scenario uiteraard vermijden.

8. Slot: optimistisch realisme

Boudry pleit voor een koel hoofd, ambitieus denken en technologische durf. Niet hoogmoed, maar valse bescheidenheid is gevaarlijk: we moeten als mensheid ingrijpen.

---

Korte eindconclusie

Boudry ziet klimaatverandering als een ernstig maar oplosbaar probleem. De mensheid beschikt over het vernuft, de technologie en het aanpassingsvermogen om de opwarming te beheersen — mits we ons niet verliezen in ideologie, fatalisme of romantisch natuurgeloof. Zijn boek is daarmee een pleidooi voor ecomodernistisch optimisme: vooruitgang en technologie zijn juist de sleutel, niet de vijand.