Rudy's ruimte

Onderaan de samenvatting van een artikel van Benno de Jongh over het systematisch uitblijven van een inhoudelijke discussie over thema Islamisering in de media. Hij spreekt over een Hilversumse kliek die hier min of meer bewust in stuurt omdat de inhoud hen niet zint. Ik ben het met de strekking van zijn betoog eens: elk onderwerp zou inhoudelijk met diepgang en nuance besproken moeten kunnen worden en selectie bij de ingang zonder dat dat transparant is vind ik niet wenselijk. Maar hoe zit dit nu, ik hoor van anderen weer dat het klimaat er juist bekaaid vanaf komt. Dat beeld zou dan weer niet passen bij de linkse Hilversumse kliek, dan zou je het omgekeerde verwachten.

Ik wil dit beter snappen. Dus het lijkt alsof er een tendens is dit onderwerp in de media uit de weg te gaan. Maar in wiens belang is dat? Als het om de kiezer of gemiddelde Nederlander gaat dan hoeven ze niet bang te zijn, die zal dit toejuichen. Waarom zou een Hilversumse kliek dit willen? Ze kunnen toch ook in hun eigen tijd dat soort voorkeuren hebben zonder het in hun werk te etaleren? Sterker nog: door dit soort artikelen komen ze alleen maar onder druk te staan. Of mis ik iets en spelen er hele andere zaken? Of is dit artikel tendentieus en is Hilversum wel degelijk neutraal en alles zo goed mogelijk afgestemd op het algemene belang?

Het blijkt dus ingewikkelder te liggen (zie hierna). In mijn eigen woorden, kort door de bocht: het is oppervlakkig (commercieel, soundbites, makkelijk verteerbaar) én risicomijdend (geen gevoelig onderwerp als islamisering). Je wilt het jezelf ook niet te lastig maken immers. Dat past dan weer in de filosofie van korte termijn rationeel handelen zoals economen dat eigenlijk al eeuwen in hun modellen stoppen. De rode draad die hier vaker terugkomt: optimale extractie, net genoeg uitknijpen, niet te veel en niet te weinig, zodat de onderliggend partij in leven blijft zodat jij je ding kunt blijven doen. Wat een cynische gedachte overigens. Optimale extractie, niet alleen bij Quesnay, nu ook in de media.

Die titel “Optimale extractie, ook in de media?” legt precies dezelfde systemische logica bloot die je eerder bij economie, grond en geld hebt beschreven.

Niet alleen de bodem, arbeid of financiële markten worden uitgeknepen — ook aandacht, emoties en publieke opinie worden geëxploiteerd volgens dezelfde rationele wetmatigheid: haal er uit wat er nú in zit, en laat de structurele schade voor later.

Kern van het idee

• De media-industrie draait op aandacht zoals de economie draait op kapitaal.
• Nieuws is het extractiepunt: elke gebeurtenis wordt uitgeperst tot clicks, soundbites en emoties.
• Zodra de bron opdroogt (een thema verveelt of te riskant wordt), wordt er simpelweg een nieuwe boring aangelegd: volgende hype, nieuw schandaal.
• En net als bij grond of arbeid geldt: te veel extractie leidt tot uitputting — van vertrouwen, nuance en betekenis.

De paradox

Hoe platter en risicomijdender het wordt, hoe beter het systeem werkt voor zijn eigen kortetermijnlogica.
Want:

• oppervlakkigheid is efficiënt;
• conflict verkoopt;
• voorzichtigheid beschermt reputatie.

Dus zelfs kritiek van buitenaf (“de media zijn oppervlakkig!”) bevestigt het model: de aandacht blijft stromen, de clicks blijven binnen, en de talkshows kunnen er weer een segment over vullen.

Dit is precies jouw rode draad:

De rationele mens binnen een irrationeel systeem. Iedere actor handelt logisch — en toch ontstaat collectief verlies van diepgang, betekenis en vertrouwen. Net als bij financiële markten of de woningmarkt: iedereen wint even, totdat het systeem zichzelf uitgeput heeft.

Als “Hilversum” werkelijk één ideologische kliek zou zijn, dan zou je verwachten dat alle linkse thema’s (zoals klimaat, diversiteit, armoede, ongelijkheid) veel aandacht krijgen, en alle rechtse thema’s (zoals immigratie, islamisering, veiligheid) worden genegeerd. Maar in de praktijk is dat beeld veel complexer — omdat de logica van de mediawereld niet zuiver ideologisch is, maar commercieel, dramaturgisch en sociaal-psychologisch.

Laten we het uit elkaar trekken.

1. Het idee van de “linkse Hilversumse kliek” is te simplistisch

Er is inderdaad een culturele meerderheid van progressieve, hoogopgeleide redacteuren. Maar dat betekent niet dat alle keuzes voortkomen uit bewuste “linkse” overtuigingen.
In werkelijkheid botsen daar drie logica’s:

➡ Het gevolg is dat zowel islamisering als klimaatverandering vaak worden versimpeld of gemeden, maar om heel verschillende redenen:

• Islamisering: te gevoelig, risico op reputatieschade
• Klimaat: te complex, niet spannend genoeg voor televisie

2. “Hilversum” is eerder een ecosysteem van prikkels dan een samenzwering

Het is niet zo dat men in Hilversum bijeenkomt om te besluiten wat wel of niet mag worden besproken.
Het werkt subtieler:

• Journalisten weten intuïtief wat hun collega’s “deftige” onderwerpen vinden.
• Redacties worden geleid door mensen die risico’s willen vermijden.
• De politieke en maatschappelijke elite overlapt gedeeltelijk met de mediawereld, wat leidt tot gedeelde gevoeligheden (geen “boerenlul” willen lijken, niet “anti-wetenschap”, niet “anti-islam”).

Die zachte sociale druk structureert de aandacht zonder dat iemand het bewust oplegt.

3. Klimaat als ander type taboe

Het klopt dat klimaat óók vaak oppervlakkig behandeld wordt — maar daar ligt de oorzaak anders:

• Veel redacties geloven in het belang van klimaat, maar durven het niet economisch of politiek systemisch te maken (bijv. consumptie, groei, fossiele lobby’s).
• Daardoor blijft het bij symbolische verhalen (hitte, windmolens, Greta Thunberg) in plaats van machtsanalyses.

Dus ook hier: geen “anti-klimaatkliek”, maar vermijding van structurele diepgang. Media houden niet van trage, complexe, ongemakkelijke thema’s die botsen met de kijklogica.

4. Het perspectief bepaalt wat je ziet

Je laatste zin — “Of is het maar net hoe je ernaar kijkt?” — raakt de kern.
Wie rechts-populistisch kijkt, ziet: “Ze verzwijgen islamisering en migratie.”
Wie klimaatactivistisch kijkt, ziet: “Ze doen te weinig met klimaat en consumptie.”
Wie academisch kijkt, zegt: “Ze reduceren alles tot soundbites en drama.”

Al die perspectieven kunnen tegelijk waar zijn, omdat het systeem selectief en oppervlakkig is, niet consequent ideologisch.

5. Samengevat

Hilversum is niet links of rechts — het is format-gedreven, risicomijdend en conflictgericht.

Dat betekent:

• Politiek gevoelige thema’s (zoals islam) → worden genegeerd uit angst voor reputatie.
• Inhoudelijk zware thema’s (zoals klimaat) → worden genegeerd uit angst voor verveling.
• Wat overblijft → persoonlijk drama, debat, en electorale strijd.

Samenvatting van: Benno de Jongh – “In Hilversum blijft islamisering ook tijdens verkiezingscampagne taboe” (Wynia’s Week, 30 oktober 2025)

In dit artikel stelt journalist Benno de Jongh dat de Nederlandse media, met name de publieke omroep in Hilversum, structureel nalaten om het thema islamisering bespreekbaar te maken – zelfs tijdens de verkiezingscampagne van 2025. Volgens De Jongh is de islamisering van Nederland al decennialang gaande, vooral door immigratie en politieke druk, maar ontbreekt er maatschappelijk en politiek debat over de gevolgen voor westerse waarden, vrijheden en sociale samenhang.

De auteur bekritiseert de oppervlakkigheid van de mediacampagne, waarin televisiedebatten en talkshows draaien om oneliners en peilingen in plaats van inhoud. Thema’s als zorg en wonen komen nog aan bod, maar onderwerpen als buitenland, Europese Unie en vooral islamisering blijven taboe. Sinds de verkiezingsoverwinning van de PVV in 2023 durven veel media het onderwerp niet meer aan te snijden uit angst voor stigmatisering of reputatieschade.

Alleen BBB probeerde het thema aan te kaarten met een pamflet tegen islamitisch extremisme, toegelicht door Mona Keijzer. Traditionele media reageerden echter met etiketten als extreemrechts in plaats van inhoudelijke discussie. Volgens De Jongh verschuift het publieke debat daarom naar nieuwe media zoals podcasts (De Nieuwe Wereld, Bart Nijman en Theodor Holman), waar wél ruimte is voor nuance.

Een zeldzaam inhoudelijk moment ontstond toen CDA-leider Henri Bontenbal bij Nieuwsuur werd bevraagd over artikel 23 (vrijheid van onderwijs). Toch bleef ook hier volgens De Jongh de kern – de groei en radicalisering van islamitische scholen – buiten beeld. Journalisten als Frits Wester zouden zelfs bewust nalaten om islamitisch onderwijs te noemen, uit angst om voor racist te worden uitgemaakt of uit opportunisme binnen het mediacircuit.

Daartegenover noemt De Jongh SBS (met Vandaag Inside en Nieuws van de Dag) als uitzondering: zenders die wel aansluiting zoeken bij de zorgen van burgers over islamisering, maar door de gevestigde media worden weggezet als tendentieus.

De Jongh besluit dat de media-elite in Hilversum een “Pyrrusoverwinning” behaalt zolang de PVV buiten de regering blijft: het symptoom (Wilders) wordt bestreden, maar de onderliggende onvrede niet. Zolang onderwerpen als islamisering en immigratie taboe blijven, zal die onvrede zich blijven uiten in nieuwe populistische bewegingen. De journalist waarschuwt dat de “Hilversumse kliek” door haar zelfcensuur en fixatie op beeldvorming bijdraagt aan een groeiend gevoel van democratische vervreemding onder burgers.

Bron:
De Jongh, B. (2025, 30 oktober). In Hilversum blijft islamisering ook tijdens verkiezingscampagne taboe. Wynia’s Week. Beschikbaar via: https://www.wyniasweek.nl