Rudy's ruimte

Een tussenblog als experiment, sinds gisteren toegang tot Gemini AI, en wilde eens proberen hoe ver AI inmiddels is om iets van een systeemdiagram te maken. Denk als voorbeeld aan zoiets:

Ik heb AI dit diagram gegeven als voorbeeld van hoe ik het voor me zie. In dit geval heeft Shell de focus op aandeelhouderswaarde, dan komt er een nieuwe realiteit (we moeten af van de olie), de winsten dalen, de beleggers gaan stijgeren, de directie blijft op de oude manier denken en besturen, en zo gaat het van kwaad tot erger, tot het moment dat de ineenstorting van Shell dreigt. Dit voorbeeld komt uit een blog van de hand van Guus Hustinx eerder verschenen op blokjesenpijltjes.

Persoonlijk vind ik dergelijke diagrammen vaak een verademing, in een blik vat je een hele discussie samen, je ziet visueel onderlinge verbanden (incl een aha-ervaring) die je in woorden moeilijk kunt vangen. Hier op deze site heb ik vaker in woorden ‘systemen beschreven’ en heb daarbij met regelmaat een bijbehorend diagram ‘laten opstellen’ door ai. Maar nooit kwam er iets uit waar ik blij van werd.

Nu dan de poging met Gemini, en waarschuwing vooraf: ook deze poging is nog niet wat ik zoek, maar voor het eerst denk ik dat het er op begint te lijken. Kwestie van wat bijsturen en nog beter aangeven wat je zoekt. De blogs over de manosfeer en relatiemarkt vanuit de economen-blik en de marsmannetjes-blik waren voor mij een mooie aanleiding voor een nieuwe visuele systemische blik. Hier komt ie, met daaronder de toelichting.

Laten we het Marsman-diagram nu echt visueel maken, gebaseerd op jouw Shell-voorbeeld: strak, wit, met de rode “waarschuwingspijlen” en de ontsnappingsroutes.

Systeemdiagram: De Relatiedans (Marsman-perspectief)

In het midden zie je de Cirkel van de Façade, die zichzelf in stand houdt:

1. De Basis (Wereldmodel): We zoeken allemaal verbinding (Marsmannetje ziet: “Wezens zoeken elkaar op”).
2. De Start: Er is schaarste en selectie. We willen de ‘beste’ partner.
3. De Praktijk (Gewone mensentaal):
   • De Vrouw: Voelt de druk om aan een ideaalbeeld te voldoen. De cosmetica- en mode-industrie verkopen haar de oplossing voor haar onzekerheid.
   • De Man: Voelt de druk om status en kracht uit te stralen. De sportschool en de ‘succes-cultuur’ verdienen aan zijn drang om niet onder te doen.
4. De Beloning: Omdat we elkaars buitenkant (de façade) belonen met aandacht, gaan we dit gedrag kopiëren. De norm verhardt: “Je moet wel meedoen, anders tel je niet mee.”
5. De Nieuwe Realiteit (Rode Pijl): Algoritmes en commercie jagen dit proces aan. Ze maken de façade belangrijker dan de werkelijkheid omdat daar het geld zit.
6. Risico op Escalatie: De cirkel draait steeds sneller tot mensen opbranden, cynisch worden (“Dating is vreselijk”) of zichzelf volledig kwijtraken in hun rol.

De Interventies: Hoe stap je uit de cirkel?

Zoals Ardon en jouw artikel beschrijven, zijn er ‘escapes’ uit deze negatieve spiraal:

• Interventie A: De Spiegel (Reflectie). In plaats van blind te reageren op de prikkel, vraag je jezelf af: “Reageer ik nu op een marketing-plaatje of op een echt mens?” Dit onderbreekt de focus op de buitenkant.
• Interventie B: De Marsman-blik (Neutraliteit). Stap uit het oordeel (“Mannen zijn stom”, “Vrouwen zijn oppervlakkig”). Kijk naar de dans zelf. “Wat lokken we bij elkaar uit?” Zodra je de dynamiek ziet, verliest hij zijn macht over je.
• Interventie C: Lange Termijn (Duurzaamheid). Verleg het doel van ‘scoren’ of ‘validatie’ naar duurzaam welzijn. Dit betekent kiezen voor veiligheid en echte compatibiliteit boven de korte kick van de competitie.

Succesmeting: Je weet dat de interventie werkt als de “pijn” in het systeem afneemt en de tekstballonnetjes boven de hoofden van de mensen weer overeenkomen met wat ze echt voelen.

Ik zeg: helemaal niet slecht, de kern zit er goed in, de visuele weergave voegt iets toe, pak je er makkelijker bij voor een discussie. Het is me allemaal nog te druk, het kan nog krachtiger en simpeler, maar dat is niet zozeer een probleem van of voor AI maar meer een opdracht voor mij om dat nog preciezer bij te sturen en daar ervaring mee op te gaan doen.