Rudy's ruimte

Heerlijke bijdrage van Ewald Engelen waarin hij los gaat op verondersteld slimme mensen die systematisch domme dingen doen, en clusterfucks veroorzaken. Een clusterfuck is een hoop ellende waar we allemaal mee te maken krijgen. Hij beschrijft in 10.000 woorden (waar haalt de man de tijd vandaan, moet toch de hele dag aan het tikken zijn, ik kan hem ook nog niet op veel AI betrappen, daar schrijft hij te autonoom en organisch voor) hoe ‘we’ van de ene deskundigen-club die het niet ziet aankomen in de volgende stapel shit terecht komen. Uiteraard helemaal lezen, EE is de originele bron, ik ben maar een parasitair bloggertje dat er dun overheen pist ..

Maar waarom zou ik dat willen. Sowieso is mijn intentie ook en vooral op EE en het origineel te wijzen. Léés die krant (zo ging dat vroeger bij ik meen de VK)! Maar ook omdat ik natuurlijk de vraag die hij stelt wil beantwoorden: ja waarom doen al die slimme mensen dat eigenlijk, keer op keer, in een patroon van vernietiging? En daar denk ik dan meteen bij: die vraag kan EE zelf ook prima beantwoorden, want het is een retorische vraag. Ik wil de vraag (dat is voordeel van AI) systemisch en patroonachtig beantwoorden. Eerst doe ik dat vanuit Jos van Hezewijk, bekend van imposante boeken over rijkdom en macht, omdat hij in 20.000 tweets zijn visie heeft gedeeld met de wereld. Die 20.000 tweets geven zonder dat Jos van @kanttekeningen dat zelf zo bewust weet een duidelijk beeld van zijn visie op macht en systemen. Ooit heb ik zijn casus en voorraad van meer dan 10 jaar reflectie gebruikt als database en nu ga ik dat weer doen. Zoek even terug in de zijbalk.

Dus hoe zou een denker over macht en geopolitiek op de vraag van EE antwoorden? En in de blog hierna stel ik dezelfde vraag maar dan vanuit mijn eigen optimale extractie Rudy’s Ruimte perspectief. Waarom? Omdat het kan natuurlijk. Omdat ik het spannend vind, zelfs om te ontdekken wat ik er zelf impliciet van vind, omdat ik er toch elke keer weer door verrast wordt, omdat ik ervan leer.

Eerst de samenvatting (want je hebt het originele artikel/boek toch nog niet gelezen) en dan het antwoord op basis van de visie van @kanttekeningen. Want natuurlijk, dat weet EE zelf ook als geen ander, zijn die acties helemaal niet zo dom als het lijkt.

Samenvatting EE

Ewald Engelen beschrijft in zijn tekst een diepe fascinatie voor de “clusterfucks” van de elite: situaties waarin ogenschijnlijk intelligente en deskundige mensen enorme puinhopen veroorzaken. Hij trekt parallellen tussen historische debacles en de huidige politieke koers in Europa.

De kernpunten van zijn betoog zijn:

• Het onvermogen om te leren van fouten: Engelen wijst op de financiële crisis van 2008 en de daaropvolgende eurocrisis als voorbeelden waarbij experts (bankiers, toezichthouders en economen) er volledig naast zaten, maar er zonder kleerscheuren vanaf kwamen. Hij stelt dat de financiële wereld zeventien jaar later nog steeds dezelfde mystiek van “alchemie” uitstraalt, terwijl de onderliggende problemen (zoals hoge schulden en woonlasten) groter zijn dan ooit.
• De “marktfetisj” van economen: Sinds de jaren zeventig hebben neoklassieke economen het beleid gedomineerd, wat heeft geleid tot de privatisering van vitale sectoren zoals de zorg, woningbouw en infrastructuur. Dit heeft geresulteerd in debacles zoals de toeslagenaffaire, waarbij een “hardvochtige” ambtenarij burgers achtervolgde in een nodeloos ingewikkeld systeem.
• Het gevaarlijke “oorlogsnarratief”: Engelen waarschuwt dat we nu “slaapwandelend” in een nieuwe oorlog terechtkomen. Hij bekritiseert de “Zelensky-cultus” en stelt dat het huidige oorlogsnarratief gebaseerd is op onjuiste of eenzijdige data en een script van escalatie. Hij betoogt dat vrede en diplomatie te snel zijn afgeschreven als naïef.
• Psychologische mechanismen van falen: Gebruikmakend van werken als The March of Folly, legt hij uit hoe elites informatie die niet in hun kader (“frame”) past, doelbewust negeren of dissidenten uitsluiten. Politici houden vast aan eerdere besluiten (pad-afhankelijkheid) om gezichtsverlies te voorkomen, zelfs als de ravage evident is.
• De afsluiting van de elite-bubbel: Er is sprake van een zelf-referentiële “bubbel” in Brussel en Den Haag, waarin politiek, beleid en pers gezamenlijk bepalen wat acceptabele oplossingen zijn. De media fungeren vaak als filter in plaats van als kritische waakhond. In de academische wereld wordt hyperspecialisatie (“egels”) beloond boven breed overzicht (“vossen”), wat de kwaliteit van de besluitvorming verlaagt.

Engelen concludeert dat deze ontwikkelingen leiden tot een “structuurverandering van de openbaarheid” die het democratische karakter van de samenleving schaadt. Hij ziet het huidige klimaat als de “doodsreutel van het neoliberale kapitalisme” en vreest dat de collectieve wapenwedloop in een “Apocalyps” zal eindigen.

ANALYSE AI obv 20.000 tweets @kanttekeningen Jos van Hezewijk machtsdenker geopolitiker

De verbazing van Engelen over het schijnbare falen van de elite kan vanuit de visie in de tweets worden geherinterpreteerd als een proces dat niet berust op toeval of incompetentie, maar op bewuste machtsmechanismen en eigenbelang. Waar Engelen spreekt over ‘slaapwandelen’ en ‘clusterfucks’, suggereren de tweets dat er vaak een script achter zit dat gericht is op het behoud van de status quo.

Hieronder wordt dit in simpele termen uitgelegd aan de hand van de patronen in de bronnen:

1. Het is geen falen, maar een verdienmodel

Engelen verbaast zich over de “janboel” die slimme mensen veroorzaken. Vanuit de tweets bezien is dit echter logisch: crises zijn gunstig voor de elite omdat ze gebruikt kunnen worden om meer macht naar zich toe te trekken of nieuwe markten te forceren.

• Machtstapeling: Crises (zoals corona of de energietransitie) worden aangegrepen om bevoegdheden uit te breiden en de democratie ‘onder curatele’ te stellen .
• Gedwongen markten: De energietransitie en het klimaatbeleid worden gezien als ‘ecokapitalisme’: een enorme nieuwe markt die onder dwang en met subsidies wordt gecreëerd voor het bedrijfsleven .

2. Wetenschap als de ‘Nieuwe Kerk’

Engelen bekritiseert de “marktfetisj” en de “sluier van deskundigheid”. De tweets gaan een stap verder en beschrijven de academische elite als de “nieuwe adel” die de ratio gebruikt als een moderne heilsleer.

• Modellen als masker: Elites verschuilen zich achter ingewikkelde modellen en ‘feiten’ om politieke keuzes als onvermijdelijk te presenteren.
• Uitsluiting van kritiek: Wie niet in de pas loopt met de “bestuurlijke progressieve consensus”, wordt weggezet als ‘wappie’, fascist of complotdenker om het debat te smoren. Dit is een bewuste tactiek om de macht in de “incestueuze” bubbel te houden.

3. Geopolitiek als een vooropgezet schaakspel

Engelen vraagt zich af waarom we opnieuw ‘slaapwandelend’ in een oorlog terechtkomen. De tweets stellen dat dit geen ongelukje is, maar een bewuste strategie van grootmachten (vooral de VS) om hun wereldhegemonie te beschermen.

• Europa als slagveld: De oorlog in Oekraïne wordt hergeïnterpreteerd als een proxy-oorlog tussen de VS en China/Rusland, waarbij de EU wordt gebruikt om de Amerikaanse belangen te dienen en de concurrentie (Rusland/Europa-toenadering) uit te schakelen.
• De rol van de VS: De VS worden beschreven als de “beschermer” die Europa feitelijk knevelt via energie, wapens en monetaire macht .

4. Gebrek aan persoonlijke risico’s

Engelen merkt op dat elites nooit worden afgerekend op de gevolgen van hun handelen. De tweets bevestigen dit patroon: er zijn nog nooit zoveel machtige posities geweest zonder persoonlijke risico’s.

• Baantjescarrousel: Bestuurders schuiven snel door naar de volgende functie (vaak met voorkennis bij organisaties waar ze eerder toezicht op hielden), waardoor de noodzaak om ’ten halve te keren’ ontbreekt.
• Systeembehoud: Het systeem is zo ingericht dat “alles moet veranderen om alles hetzelfde te laten blijven” voor de mensen aan de top.

Kortom: Wat Engelen ziet als een onbegrijpelijke puinhoop, is vanuit de tweets een rationeel proces van machthebbers die de werkelijkheid versluieren met ‘managementtaal’ en ‘academische betovering’ om hun eigen rijkdom en invloed veilig te stellen. Het is geen toeval, maar een “consensus manufacturing machine” .