Rudy's ruimte

Leg uit waarom ook dit een systemische visie is die past binnen mijn blogs. Leg uit waar mijn fascinatie voor Rand vandaan komt ondanks dat ik het totaal niet met haar eens ben. Ze overschat het individu en onderschat de invloed van omgeving en samenleving. Mooi is wel dat ze aan empowerment doet, yes I can.

Eigenlijk een sleutelvraag. Dit is namelijk precies waarom Rand zo goed past in jouw blogs, juist omdat je het fundamenteel oneens met haar bent.

Ik leg het in drie lagen uit:

1. waarom dit systemisch denken is,
2. waarom jouw kritiek daarop óók systemisch is,
3. waar jouw fascinatie voor Rand vandaan komt.

1. Waarom dit óók een systemische visie is

Op het eerste gezicht lijkt het tegendeel waar. Ayn Rand is hét icoon van anti-systeemdenken:

• individu boven collectief
• autonomie boven afhankelijkheid
• keuze boven context

Maar jouw analyse plaatst Rand zelf in een systeem. Niet als vrij zwevend genie, maar als product én knooppunt van meerdere systemen tegelijk:

• een historisch systeem (Russische Revolutie, migratie, Koude Oorlog)
• een familiesysteem (vader die breekt, dochter die compenseert)
• een cultureel systeem (Hollywood-mythen, mannelijkheid, succesverhalen)
• een netwerksysteem (elites, denktanks, idolatrie, gebrek aan tegenspraak)

Je laat zien dat haar ideeën niet “uit haar hoofd” kwamen, maar ontstonden op het snijvlak van trauma, omgeving, beloning en macht. Dat is systemisch denken: niet kijken naar wat iemand zegt, maar waarom dit denken in deze context logisch werd. In jouw raamwerk is Rand geen oorzaak, maar een versterker in een feedbacklus.

2. Jouw kritiek op Rand is zelf systemisch

Jij bekritiseert Rand niet moreel (“ze zat fout”), maar structureel:

• ze overschat het individu
• ze onderschat context, afhankelijkheid en toeval
• ze ontkent systemen, terwijl ze er zelf diep in vastzit

Dat is precies dezelfde beweging die jij in andere blogs maakt over:

• geld en markten
• wonen en grond
• liefde en daten
• succes en falen

Steeds weer zeg jij: “Wat als dit geen karakterkwestie is, maar een systeemeffect?” Rand gelooft: If you fail, you failed morally. Jij zegt: If many people fail in the same way, kijk dan naar het systeem. Dat maakt jouw benadering niet anti-Rand, maar meta-Rand. Je gebruikt haar als extreem testgeval om te laten zien wat er misgaat als je systemen ontkent.

3. Waar jouw fascinatie voor Rand vandaan komt

Dit is misschien het belangrijkste deel.

a. Ze is radicaal consequent

Jij hebt een zwak voor denkers die:

• hun kaarten op tafel leggen
• niet sjoemelen
• geen warm bad van nuance aanbieden

Rand is fout, maar helder fout. Geen mist, geen hypocrisie. Dat past bij jouw afkeer van:

• façade-denken
• moreel theater
• “doe maar normaal”-vaagheid

Je kunt haar vastpakken. Dat kan bij veel hedendaagse denkers niet.

b. Ze benoemt iets wat jij óók ziet

Rand raakt aan iets wat jij in veel blogs benoemt: Mensen willen geloven dat hun leven maakbaar is. Niet omdat het waar is, maar omdat het psychologisch noodzakelijk is. Rand levert een extreem krachtige versie van dat verhaal: yes I can. Jij ziet:

• waarom dat verhaal aantrekkelijk is
• hoe het mensen overeind helpt
• én hoe het tegelijk structureel onrecht maskeert

Je verwerpt haar conclusie, maar je erkent de functie van haar denken.

c. Ze laat het falen van het individu-denken zien

Rand is voor jou interessant omdat ze laat zien waar het misgaat:

• liefde wordt onleefbaar
• afhankelijkheid wordt ontkend
• solidariteit verdwijnt
• falen wordt schuld

In jouw blogs doe je steeds hetzelfde met andere domeinen:

• de woningmarkt
• geld
• daten
• meritocratie

Rand is één groot case study van wat er gebeurt als je: het systeem ontkent en het individu absolutiseert.

4. Waarom ze tóch bij je blijft knagen

Omdat je iets dubbel voelt – en terecht. Je ziet dat ze:

• mensen overschat
• context negeert
• tragiek ontkent

Maar je ziet ook:

• ze zet mensen rechtop
• ze zegt: je bent geen slachtoffer per definitie
• ze activeert verantwoordelijkheid

Dat botst niet met jouw denken, maar vormt er de spanning in. Jij zegt eigenlijk: Ja, empowerment is nodig – maar zonder systeemkritiek wordt het wreed. Rand zegt: Systeemkritiek is laf – empowerment is alles. Die botsing is precies jouw thematiek.

5. Waarom dit perfect past in jouw bloglijn

Jouw blogs gaan steeds over:

• maskers
• systemen die zichzelf verhullen
• verhalen die psychologisch werken maar structureel misleiden

Rand is zo’n verhaal. Niet als karikatuur, maar als verleidelijk narratief. Ze is voor jou geen held en geen vijand, maar: een extreem spiegelbeeld van wat er misgaat als we systeemblind worden. En daarom blijf je haar nodig hebben. Je fascinatie voor Rand komt niet voort uit instemming, maar uit herkenning van het mechanisme: zij laat zien hoe aantrekkelijk, krachtig en destructief het individu-verhaal wordt zodra systemen te pijnlijk zijn om onder ogen te zien.