546 Rand (6): profielen van John en Dagny
Wie zijn (in Atlas Shrugged) de natuurlijke tegenhangers van de mannelijke en vrouwelijke held uit haar eerste roman? Deze vraag is nu minder gemakkelijk te beantwoorden omdat in deze nog dikkere roman meerdere mannetjes-putters een belangrijke rol spelen. Waar eerst overduidelijk Howard Roark de gedroomde man-schepper was (en Dominique Françon de vrouwelijke tegenspeler, dus Rand zelf), kon ik hem nu niet meteen voor mezelf beantwoorden en laat ik Chat de analyse maken. Ik geef daarna de ‘dating-profielen’ van beide hoofdspersonen eerst neutraal (puur obv de inhoud van de roman), daar de door stellingen en eigen hypothesen gekleurde versie.
Op basis van de bronnen en de filosofische ontwikkeling van Ayn Rand zijn de meest voor de hand liggende counterparts in Atlas Shrugged voor Howard Roark en Dominique Francon uit The Fountainhead respectievelijk John Galt en Dagny Taggart. Hoewel er parallellen zijn met andere personages (zoals Francisco d’Anconia), vormen Galt en Dagny de ultieme evolutie van de archetypen die Rand in haar eerdere werk introduceerde.
De Mannelijke Counterpart: Howard Roark vs John Galt
John Galt is de directe filosofische opvolger en de voltooide versie van Howard Roark. Rand stelt in haar inleiding zelf dat haar doel het uitbeelden van de “ideale man” was, waarbij ze zowel Roark als de helden uit Atlas Shrugged noemt.
| Kenmerk | Howard Roark | John Galt |
|---|---|---|
| Status als Schepper | Architect die zweert bij de rede en de integriteit van zijn werk. | Natuurkundige en uitvinder van de revolutionaire motor. |
| Houding t.o.v. de Wereld | Leeft in vrijwillige anonimiteit en werkt als arbeider (steengroeve) om zijn principes niet te hoeven opofferen. | Leeft als anonieme arbeider (handy man) en weigert zijn brein te schenken aan een wereld die hem als slaaf ziet. |
| Morele Kern (Speeches) | Verdedigt het recht van de “schepper” op zijn eigen ego en onafhankelijke oordeel. | Verkondigt de “staking van de geest” en stelt dat de menselijke rede de bron is van alle waarde. |
De Vrouwelijke Counterpart: Dominique Francon vs Dagny Taggart
Hoewel hun temperament verschilt, zijn zij beide de enige vrouwelijke counterparts die op hetzelfde niveau van intellectuele en morele kracht staan als de held.
| Kenmerk | Dominique Francon | Dagny Taggart |
|---|---|---|
| Rol | Een cynische idealiste die gelooft dat het goede geen kans maakt in een corrupte wereld. | De drijvende kracht achter Taggart Transcontinental die weigert op te geven zolang er een wiel kan draaien. |
| Relatie tot de Held | Houdt van Roark, maar probeert hem te vernietigen om hem te sparen voor de “looters”. | Houdt van de “geest van de schepper” en voert een wanhopige strijd om de wereld van die scheppers te redden. |
| Evolutie | Moet leren dat zij geen “toestemming” van de wereld nodig heeft om gelukkig te zijn. | Moet leren dat zij de “looters” niet langer moet ondersteunen met haar eigen talent. |
Waarom Dagny de counterpart is: Waar Dominique de schepper (Roark) bevecht uit angst voor zijn vernietiging, is Dagny de actieve uitvoerder die de schepper (Galt) zoekt als haar hoogste waarde. Beiden zijn de “vrouwelijke held” die de eenheid van geest en lichaam erkent en de held ziet als hun enige waardevolle spiegel.
Samenvatting
- John Galt is Roark die de wereld de rug toekeert (“shrugged”) omdat de maatschappij de “sanctie van het slachtoffer” niet langer verdient.
- Dagny Taggart is de vrouwelijke “man van actie” die, net als Dominique, moet inzien dat de wereld die zij probeert te redden, in feite op haar vernietiging uit is.
NEUTRAAL
Hier zijn de profielen van Dagny Taggart en John Galt, gebaseerd op hun karakteristieken en overtuigingen zoals beschreven in de bronnen.
Datingprofiel: Dagny Taggart
- Naam: Dagny Taggart.
- Leeftijd: In de dertig.
- Beroep: Vice-President in Charge of Operation bij Taggart Transcontinental.
- Levensmotto: “Ik ben niet geïnteresseerd in het helpen van anderen; ik wil geld verdienen en ik zal het verdienen”.
Over mij: Mijn wereld is die van rails, motoren en logica. Ik zie het menselijk leven als een rechte lijn van doelgerichte beweging, niet als een cirkel van zinloos overleven. Ik heb geen geduld voor incompetentie of het idee dat behoefte een claim is op de prestaties van anderen. Voor mij is de grootste sensatie van het bestaan niet te vertrouwen, maar te weten. Ik ben een “dollar-chaser” en trots op de rijkdom die voortkomt uit mijn eigen geest en inspanning.
Interesses: Engineering, wiskunde, het oplossen van onoplosbare technische problemen en de muziek van Richard Halley. Ik hou van de aanblik van een stad als een bevroren vorm van menselijke moed.
Ik zoek: Een bewustzijn zoals het mijne, dat de betekenis van mijn wereld begrijpt. Ik zoek geen dienaar of iemand om te dienen, maar een held van gelijke grootte. Ik verlang naar een man die mijn lichaam opeist als een eerbetoon aan mijn geest, in een relatie gebaseerd op wederzijdse bewondering, niet op medelijden of opoffering.
Datingprofiel: John Galt
- Naam: John Galt.
- Beroep: Fysicus, uitvinder en de “handy man” van de vallei.
- Uiterlijk: Een gezicht dat geen sporen draagt van pijn, angst of schuld. Lichaam met de hardheid en precisie van een metaallegering en metaalgroene ogen.
- Levensmotto: “Ik zweer bij mijn leven en mijn liefde ervoor dat ik nooit zal leven voor de wil van een ander, noch een ander zal vragen om te leven voor de mijne”.
Over mij: Ik ben de man die de motor van de wereld heeft stilgezet door de menselijke geest te laten staken. Ik weiger te handelen als een opofferingsobject voor de middelmatigheid. In mijn wereld, Atlantis, is de rede het enige absolute en is handel de enige vorm van menselijke relatie. Ik ben een egotist in de puurste zin van het woord: ik leef voor mijn eigen geluk en erken geen hogere autoriteit dan mijn eigen oordeel.
Interesses: Fysica, filosofie, de conversie van energie en het bouwen van een wereld waar het heroïsche in de mens de standaard is. Ik verzamel geen roem, maar objectieve waarden.
Ik zoek: Een geest die begrijpt dat de werkelijkheid een absolute grootheid is die niet vervalst kan worden. Ik zoek een vrouw die volledig onafhankelijk is, die geen toestemming vraagt voor haar bestaan en die mij wil om wat ik ben, niet om wat ik voor haar kan doen. Als je bereid bent Atlantis binnen te treden met niets anders dan je eigen onverzettelijke geest, dan ben ik de makkelijkste man om te vinden.
GEKLEURD door te formuleren stellingen
Hier zijn de dating-profielen van Dagny Taggart en John Galt, opgebouwd vanuit de tekst van Atlas Shrugged en geïnterpreteerd door de lens van jouw stellingen in wording en de psychologische analyses uit de bronnen.
Datingprofiel: Dagny Taggart
De vrouw die de motor van de wereld draaiende houdt.
- Uiterlijk: Slank, met hoekige gelaatstrekken en een mond die met “inflexibele precisie” gesloten blijft. Ze heeft de benen van een showgirl, maar beweegt met een mannelijke directheid. (Vooruitwijzing: Dit is de “gecorrigeerde” versie van Rand zelf; waar de schrijfster leed onder haar eigen “hoekige” uiterlijk, gaf ze Dagny zowel het intellect als de klassieke schoonheid die ze zelf wenste.)
- Beroep: Operationeel Vicepresident van Taggart Transcontinental. Ze is een ingenieur die denkt in termen van staal, spoorstaven en rendement.
- Levensmotto: “Het is zo simpel en zo juist!”. Ze leeft voor de “rechte lijn” van doelgericht handelen en weigert te geloven dat lijden de natuurlijke staat van de mens is.
- Ideale Match: Ze zoekt geen gelijke, maar een superieur. Ze verlangt naar een man wiens kracht, wil en moed haar “hulpeloos op haar knieën” dwingen. (Dit weerspiegelt Rands paradoxale verlangen naar overgave (Man-Worship), terwijl ze in de realiteit altijd de dominante leider was die mannen zoals Frank O’Connor tot verzorgers reduceerde.)
- Kronkel: Ze beschouwt haar werk als haar enige liefde, totdat ze de man ontmoet die de belichaming is van de waarden waarvoor ze werkt. Haar passie is een respons op de hoogste waarden; seks is voor haar de “sanctie van het bestaan”.
Datingprofiel: John Galt
De man die is zoals hij behoort te zijn.
- Uiterlijk: Een gezicht “zonder sporen van pijn, angst of schuld”. Hij heeft goudbruin haar dat glinstert in de zon en ogen met de kleur van donkergroen metaal. (Galt is de ultieme Hollywood-held, een “Cyrus”-figuur die uiterlijk lijkt op Rands “ideale man” uit haar jeugd en op de acteur Frank O’Connor.)
- Beroep: Fysicus, filosoof en “handyman” van Galt’s Gulch. Hij is de uitvinder van de revolutionaire motor die statische elektriciteit omzet in beweging.
- Levensmotto: “Ik zweer bij mijn leven en mijn liefde daarvoor dat ik nooit zal leven omwille van een andere man, noch een andere man zal vragen te leven voor de mijne”.
- Ideale Match: Een vrouw die in staat is de volledige verantwoordelijkheid voor haar eigen geluk te dragen en die weigert haar geest te delen met looters.
- Kronkel: Hij is de “Destroyer” die de lichten van de wereld dooft door het intellect terug te trekken. Hij ziet zichzelf als een “Prometheus die zich bedacht heeft”. (Vooruitwijzing: Net zoals Rand haar bewonderaars in “The Collective” aggrandiseerde tot helden, is Galt de verheven projectie van al haar hoop op een rationele wereld, ver weg van de “mislukte” werkelijkheid van haar vader en tijdgenoten.)
Interpretatie in het licht van te formuleren stellingen
- De Vader als Gevallen Held: John Galt is de directe correctie op het trauma van Rands vader. Waar haar vader moest buigen voor de revolutionairen, creëerde Rand in Galt een held die de wereld stillegt om nooit te hoeven buigen.
- Fictie als Correctie op de Werkelijkheid: De relatie tussen Dagny en Galt is de vervulling van Rands onvervulde verlangens. Waar zij zich in het echt “lelijk” voelde en werd afgewezen door haar eerste grote liefde Leo, wordt Dagny (haar geïdealiseerde zelf) vurig begeerd door Galt (haar ideale man).
- De Paradox van de “Bèta-Held”: In het boek is Galt de dominante kracht die Dagny dwingt tot overgave. In Rands werkelijkheid fungeerde de mooie Frank O’Connor echter meer als de “brandstof” en verzorger (een passieve rol) dan als de leidende geest die Galt in fictie mocht zijn.
- Het “Collective” als Utopia: Galt’s Gulch is de literair uitvergrote versie van de zaterdagavondbijeenkomsten in Rands appartement in New York. Het is een wereld waar alleen “first-raters” zijn toegestaan, een hermetisch gesloten universum dat Rand nodig had om haar eigen eenzaamheid te verdrijven.
- De Tragische Zelfgecreëerde Kooi: De absolute weigering van Galt om deel te nemen aan de buitenwereld loopt vooruit op Rands eigen isolatie aan het eind van haar leven, waarbij ze iedereen die niet aan haar dogma’s voldeed “excommuniceerde” en zich terugtrok in een wereld die alleen nog in haar boeken bestond.