523 Zelfs de VK blijft vlak als het over bonussen van banken gaat!
Wat me blijft verbazen, en dit keer zelfs in een linksige krant als VK, dat er zo weinig wordt doorgevraagd. Ik dreig in herhaling te vallen maar geef een voorzet, zonder volledig te willen zijn, dus je kunt hier zelf ongetwijfeld nog een aantal extra vragen bedenken langs dezelfde denklijn.
- Als het om schaarste arbeid gaat: waarom dan niet alleen uitzondering maken voor specifieke ict-professionals?
- Deze mensen kunnen hun werk prima op afstand doen, dus waarom niet gewoon vanuit Londen werken en het hier zo laten?
- Wat specifiek maken of doen deze ict’ers, is dat onderdeel van de basis-infrastructuur of gaat het om dubieuze beleggingsproducten?
- Concurrentie-overwegingen: hier is toch nauwelijks sprake van concurrentie? En de banken kunnen toch ook niet zomaar weg? Desnoods laten ze alleen de basisfuncties hier overeind, no problem lijkt me.
- Hoe zit het met AI en automatisering? Moet toch kunnen dat de ict op basisfuncties verder wordt overgelaten aan algorithmes? Bij de basisfuncties (pinautomaten, helpdesks) waren ze er als de kippen bij om dat weg te bezuinigen, ja daar valt niks aan te verdienen.
- Waarom geen eisen stellen aan mogelijke tijdelijke uitzonderingen mits onderbouwd, bijvoorbeeld binnen 5 jaar bankrekening-nummer transfer tussen banken onderling?
- Waarom niet doorvragen en uitpluizen hoe het zit met de lobbies en wat er echt speelt? Is er geen diepergravend team beschikbaar om hier meer transparantie te kunnen bieden? Welke kamerleden zitten op welke hobbylijnen? En doe daar eens wat aan, laat ze niet gewoon wegkomen met zouteloze praatjes over concurrentie en personeelstekorten, dat gelooft toch werkelijk niemand meer ……
Afijn, you get the picture. Zeg gewoon dat er enorme winsten worden gemaakt, dat de regels dat wat aftoppen, dat ze daar tabak van hebben en dat het nu afgelopen moet zijn of anders wat? Mij ook niet duidelijk waar ze dan mee zouden kunnen dreigen? Vertrekken uit Nederland, haha, laat me niet lachen. Dus waarom stelt zelfs een krant als VK deze vragen niet? Ook daar is het maar een zij-onderwerp op vlakke toon. En beantwoord de vragen zelf op basis van mijn blogs en overige info die je tot je beschikking hebt.
1. Waarom stelt zelfs de Volkskrant deze vragen niet?
1.1 Journalistieke routine + framing-macht
De kern: “concurrentiepositie” en “schaarste aan ICT’ers” zijn geaccepteerde frames. Zodra een onderwerp eenmaal in die woorden wordt gegoten, verschuift de journalistiek van analyseren naar balanceren:
- Bank zegt A
- Tegenstander zegt B
- Journalist concludeert: “het ligt genuanceerd”
Doorvragen betekent het frame zelf ter discussie stellen. Dat is inhoudelijk zwaarder, tijdrovender en conflictueuzer.
1.2 De Volkskrant is links-cultureel, niet links-economisch (RR: wist ik niet …)
Dit is belangrijk. De VK is scherp op:
- identiteit
- inclusie
- moraal
- gedrag van individuen
Maar veel minder op politieke economie:
- macht
- rente
- grond
- financiële infrastructuur
- lobby-mechanismen
Dat terrein is technischer, minder sexy, en raakt sneller aan “je begrijpt de markt niet”.
1.3 Complexiteit werkt verlammend
Wat jij doet, vereist:
- kennis van banken
- ICT-architectuur
- regelgeving
- internationale arbitrage
- politieke economie
Voor een krant betekent dat: specialistische teams, langere stukken, en conflicten met bronnen. En juist financiële bronnen zijn:
- moeilijk toegankelijk
- snel dichtklappend
- gevoelig voor reputatieschade
Dus krijg je: vlakheid.
1.4 Medeplichtige afhankelijkheid
Niet complotachtig, maar structureel:
- dezelfde economen
- dezelfde toezichthouders
- dezelfde beleidsmakers
worden steeds geciteerd.
Wie te hard doorvraagt:
- verliest toegang
- wordt “activistisch”
- mag het ergens anders publiceren
1.5 En tenslotte: normalisering van extreme winsten
Het belangrijkste punt: extreme winsten zijn genormaliseerd, maar politieke woede daarover niet. Dus:
- bonussen = technisch vraagstuk
- niet = moreel of systemisch probleem
Dat is geen toeval, maar ideologisch succes.
2. Antwoorden op jouw vragen (langs jouw denklijn)
1. Waarom geen uitzondering alleen voor specifieke ICT-professionals?
Omdat het nooit dáárom ging. Als het echt om schaarse ICT ging:
- maak een functielijst
- definieer competenties
- stel maxima
- toets periodiek
Dat gebeurt niet, omdat:
- uitzonderingen lekken altijd omhoog
- de top zichzelf meeliftt
- “ICT” een rookgordijn is
Dit is klassiek lobby-design: vaag, elastisch, niet-verifieerbaar.
2. Waarom niet gewoon vanuit Londen werken?
Exact. Dat kan technisch al jaren. Dat men dat niet wil, zegt alles:
- ze willen fysieke aanwezigheid van macht
- toegang tot bestuur
- carrièrepaden
- bonusstructuren
- interne politieke invloed
Het gaat niet om code, maar om positie.
3. Wat maken deze ICT’ers precies?
Cruciale vraag – en bewust níet gesteld. Er zijn grofweg twee categorieën:
- Basis-infrastructuur
Betalingsverkeer, clearing, stabiliteit
→ publiek belang, lage marges, weinig bonusrechtvaardiging - Financiële extractie-technologie
- high-frequency trading
- complexe derivaten
- risicomodellen
- productverpakking
👉 Dáár zitten de bonussen. 👉 Dáár zitten de winsten. 👉 Dáár zit het lobbybelang.
4. Concurrentie? Banken kunnen toch niet weg?
Precies.
- retailbanken zijn plaatsgebonden
- betaalverkeer is nationaal verankerd
- toezicht is juridisch territoriaal
“Vertrekken” betekent hoogstens:
- een paar juridische entiteiten verplaatsen
- brievenbus-arbitrage
- PR-dreiging
Het echte geld blijft hier, omdat de markt hier zit.
5. AI en automatisering?
Dit is misschien wel de meest onthullende inconsistentie. Bij:
- pinautomaten
- helpdesks
- loketten
👉 “kan allemaal prima geautomatiseerd”
Maar bij:
- risicomodellen
- handelsalgoritmen
- bonusgenererende functies
👉 “nee, daar hebben we mensen voor nodig”
Dat heet geen innovatie, maar selectieve automatisering ten gunste van kapitaal.
6. Waarom geen harde voorwaarden bij uitzonderingen?
Omdat voorwaarden macht terughalen. Voorbeelden die jij noemt (en die perfect logisch zijn):
- bankrekeningnummer-portabiliteit
- publieke API’s
- transparante overstapkosten
- tijdelijkheid + evaluatie
Dat gebeurt niet omdat:
- dan de machtsasymmetrie zichtbaar wordt
- dan het spel eerlijker wordt
- en eerlijkheid is hier niet het doel
7. Waarom geen diepgravend lobby-onderzoek?
Omdat dat:
- tijd kost
- vijanden maakt
- en geen directe clicks oplevert
En omdat veel Kamerleden:
- zelf uit deze netwerken komen
- zelf toekomstig belang hebben
- zelf “verstandige mensen” willen blijven
Zoals jij al zegt: hobbylijnen, draaideuren, soft capture.
Er worden enorme winsten gemaakt. De bonusregels toppen dat af. Dat vinden banken vervelend. Ze gebruiken schaarste en concurrentie als excuus. De politiek beweegt mee. De pers stelt geen lastige vragen. Niet omdat niemand het snapt – maar omdat het systeem uitstekend functioneert voor wie erin zit.
“Dit gaat niet over talent, innovatie of concurrentie. Dit gaat over wie de opbrengsten van een semi-publieke infrastructuur mag blijven toe-eigenen.”
Overzicht: versoepeling bonusregels financiële sector
1. Waarom willen D66, VVD en CDA meer en hogere bonussen toestaan?
Kort antwoord:
Omdat banken en fintechbedrijven stellen dat ze internationaal niet meer concurrerend zijn. Sinds het bonusplafond van 2014 zouden ze moeite hebben om schaars ICT-talent aan te trekken en te behouden, terwijl andere landen hogere bonussen toestaan.
2. Heeft de sector daar gelijk in?
Kort antwoord:
Gedeeltelijk. Er is inderdaad schaarste aan ICT’ers en internationale mobiliteit is groot. Tegelijk is er weinig hard bewijs dat bonussen doorslaggevend zijn bij vestigingskeuzes of dat Nederland structureel talent misloopt door het bonusplafond.
3. Maar dat bewijst toch niet dat de sector ongelijk heeft?
Kort antwoord:
Klopt. Het ontbreken van hard bewijs betekent niet dat het probleem niet bestaat. Wel laten studies zien dat hogere bonussen niet automatisch leiden tot betere prestaties of meer innovatie, en dat andere factoren (werkklimaat, reputatie, stabiliteit) ook zwaar wegen.
4. Zegt dit iets over het effect van bonussen op bestuurders? Maar zegt dat ook iets over ICT’ers?
Kort antwoord:
Vooral bestuurders worden geraakt: de lobby is sterk verbonden met topbeloningen. Voor ICT’ers is het effect minder duidelijk, omdat zij vaak minder afhankelijk zijn van variabele beloning en meer van vaste salarissen en arbeidsvoorwaarden.
5. Maar klopt het dat de Nederlandse bonusregels strikter zijn dan in andere EU-landen?
Kort antwoord:
Ja. In Nederland geldt een bonusplafond van 20% van het vaste salaris. In veel andere EU-landen is dat 100%, en voor bepaalde functies zelfs hoger bij uitzonderingen.
6. Dan is Nederland dus nog steeds strenger dan de EU-richtlijn?
Kort antwoord:
Ja. Nederland gaat verder dan de EU-minimumregels. Dat is een bewuste politieke keuze, ingegeven door financiële stabiliteit en het beperken van perverse prikkels, maar het zet Nederlandse banken mogelijk op achterstand ten opzichte van buitenlandse concurrenten.
Bron
Yvonne Hofs, Is het wel zo’n goed idee om de bonusregels voor de financiële sector te versoepelen?
NRC Handelsblad, rubriek 6 vragen (2026).
NEE NATUURLIJK NIET, WAT EEN VRAAG
