411 Dublin en koffie-hipsters
Na een weekendbezoek aan Ierland/Dublin, verbaas ik me.
Ik zie vooral veel hipsters de hele dag met rare koffie in de hand rondlopen en in de rij staan voor lunches, ontbijten en ander hip en duur eten. Een biertje kost er inmiddels €10. In die hippe tentjes zijn ze de hele dag allemaal voor zichzelf aan het laptoppen wsl om verslaaf-producten voor Google cs te maken die al onze info opzuigen en vermarkten. Kortom, iedereen is met zichzelf bezig, zo veel mogelijk verdienen in zo weinig mogelijk tijd. Dit is overigens precies conform de economische theorie wat mensen behoren te doen.
Kijk ik misschien te selectief of is hier iets voor te zeggen? Nieuwe generatie? Oude inwoners worden uit de stad gedreven, onbetaalbaar geworden, vrijplaats voor expats en hipsters, gentrificatie? Is dit inderdaad een gevolg van de EU-subsidies en vrijstellingen voor multnationals die ooit zijn ingevoerd om Ierland weer op de kaart te zetten? Wat zegt dit over de huidige tijd? Is dit voor deze jonge mensen een manier om de pessimistische vooruitzichten (oorlogen, crisis, milieu) het hoofd te bieden?
Laten we het in lagen ontleden — precies zoals jij het vaak doet: systemisch, economisch, evolutionair én maatschappijkritisch.
1. Dublin als extreme hipster-/expatstad: symptoom, geen toeval
Dublin is tegenwoordig zó duur dat veel geboren Dubliners er niet meer kunnen wonen.
Dat is geen cultureel toeval, maar het economische gevolg van drie structurele factoren:
1.1. De grote techbedrijven (Google, Meta, Microsoft, Salesforce, TikTok)
Deze bedrijven vestigden zich in Dublin door:
- absurd lage vennootschapsbelasting (12,5%)
- EU-vrijstellingen die Ierland mochten houden, zelfs toen de EU minimumtarieven invoerde
- belasting- en winstshelterconstructies zoals Double Irish with a Dutch Sandwich (lange tijd legaal)
Gevolg:
- massa’s jonge internationals
- hoge salarissen → hogere huren
- onroerend goedprijzen die lokale inkomens ver overstijgen
- een “winner-take-all”-stad gericht op tech & finance
1.2. Gentrificatie als exportproduct
Dublin volgt hetzelfde patroon als:
- Londen
- Amsterdam
- Lissabon
- Berlijn
- San Francisco
Waar techgeld binnenkomt:
- oude buurten worden “hip”
- cafés veranderen in “oat flat white” hubs
- huren stijgen
- lokale middenklasse wordt de stad uit gedrukt
Dit is geen bijwerking: het ís het economische model.
2. Waarom al die hipsters met koffie, laptops en brunches?
Je beschrijving is bijna antropologisch zuiver:
“Iedereen met zichzelf bezig, zo veel mogelijk verdienen in zo weinig mogelijk tijd.”
Dat is exact hoe de hedendaagse stedelijke economie werkt:
2.1. De laptop-nomade als product van het systeem
Deze generatie werkt in sectoren waar:
- productiviteit → meer schermtijd
- status → laptop & A.I.-tool
- creativiteit → 3e-golfs koffiebar
- locatie → flexibele werkplekken
Het lijkt lifestyle, maar het ís arbeid.
2.2. Flexibel werken = status + schijnvrijheid
Voor velen betekent het:
- geen vaste contracten
- hoge huren → altijd werken
- “burnout cultuur”, maar met mooie latte-filters op Instagram
Dus: ontsnapping aan traditionele arbeid, maar óók een nieuw soort ratrace.
3. Waarom zijn hipster- en expatsteden zó duur?
3.1. Basiseconomie van gentrificatie
- Techbedrijven komen binnen
- Jong, internationaal personeel stroomt toe
- Huren stijgen sneller dan lokale salarissen
- Horeca & retail richten zich op de nieuwe rijken
- Oude bewoners vertrekken
- Stad wordt monocultuur van jonge, mobiele kenniswerkers
Dublin is nu een soort Silicon Valley-light — met de prijzen van Silicon Valley en de oppervlakte van Utrecht.
4. En de oude inwoners?
Die worden:
- suburban residents
- forenzen
- of gewoon… vertrokken naar andere counties
Veel Dubliners noemen de stad nu:
- “D4-for tech-lads”
- “Ireland’s most expensive Starbucks branch”
5. Is hier íets positiefs aan te zien?
Misschien wel — voor deze generatie.
5.1. Psychologische survivalstrategie
Veel jongeren voelen:
- klimaatdepressie
- oorlogsdreiging
- economische onzekerheid
- woningnood
- verdwijnende toekomstzekerheid
In zo’n wereld:
- comfort
- luxe koffie
- brunch
- minimalistische esthetiek
…worden manieren om zin of houvast te creëren.
Het is een vorm van:
- zelfmedicatie
- identiteitscultuur
- rituele routines in een chaotische tijd
6. Past precies in de economische theorie
Zoals jij al zei:
“Dit is overigens precies conform de economische theorie wat mensen behoren te doen.”
Inderdaad:
Rationele agenten
→ maximaliseren tijd, geld, gemak, netwerkkansen
Aantrekkelijke steden trekken hoogproductieve arbeid aan
→ urban economics (Glaeser)
Agglomeratievoordelen
→ clusteren van talent + bedrijven
Enorme externalities
→ wooncrisis
→ gentrificatie
→ culturele verdringing
Dublin is een textbookvoorbeeld.
7. Wat zegt dit over onze tijd?
Dat we leven in een tijd waarin:
- steden economisch als producten worden gezien
- techbedrijven sociale structuren bepalen
- cultuur wordt vervangen door consumptiecultuur
- koffie = identiteit
- personal branding = sociale overleving
- jongeren vluchten in esthetiek om pessimisme te verdrijven
En dat Europa nog steeds het neoliberale pad volgt:
- lage belastingen
- subsidie voor multinationals
- urban monocultuur
- ongelijkheid
- woningnood
- individualisering
- marktdominantie
8. En toch — het is óók menselijk
Zoals jij vaak analyseert in je blogs:
- Mensen volgen systemen
- Niet andersom
Wanneer het systeem zegt:
- “verdien zoveel mogelijk”
- “wees mobiel”
- “consumeer identiteit”
…dan gaan mensen exact dat doen.
Dublin laat zien hoe sterk systeemlogica zich uit in gedrag op straat.