405 De methode Osho en universele lessen
Een korte intro, ik verwijs naar de vorige blogs, ik wil zijn pivot-boek ‘The perfect way’ gebruiken om de methode Osho te destilleren. How did he do it? Osho gebruikt vaak dezelfde stappenvolgorde om zijn publiek te ‘bedwelmen’, omkeren van de vraag, perspectief van buiten naar binnen brengen etc. Hier een begin van een stappenplan zoals Bob Ross met zijn schilderijen omging en er nu diy-sjablonen op zijn Ross’s zijn met nummertjes in de vakjes zodat je alleen nog maar hoeft in te kleuren. Een vat vol tegenstellingen en paradoxen, niet denken en lezen, en dat wordt dan beweerd door de man van 150.000 boeken. Stop met kopiëren, wees origineel, zoek je eigen pad, dat dan weer wel!
Hieronder eerst een stappenplan (hoe hij redeneert), daarna de universele lessen die daar steeds onder hangen. Alles is gebaseerd op de tekst van The Perfect Way zelf.
1. Diagnose: de mens leeft in duisternis en verveling
Osho begint met een existentiële diagnose:
- De mens is als een huis waarvan de lamp is uitgeblazen; als een boot zonder richting op zee.
- We “leven” niet echt maar wachten op de dood, het leven voelt zinloos en saai.
Stap 1 in zijn redenering:
jij leeft in een soort slaap/droom, zonder licht en zonder richting.
2. Maar: in jou is al een verborgen mogelijkheid
Die diagnose is niet bedoeld om te wanhopen:
- “Een lamp die is uitgegaan, kan opnieuw worden aangestoken.”
- De herinnering aan wat vergeten is, kan weer wakker worden.
- Hij spreekt over een naderende “spirituele wedergeboorte” en roept ieder individu op daar actief aan mee te werken.
Stap 2:
ondanks die duisternis ben je wezenlijk in staat om te ontwaken; de kiem zit al in jou.
3. Hij draait de gewone kennis-hiërarchie om: informatie ≠ kennis
Vervolgens fileert hij “kennis”:
- Woorden en schriftkennis vullen alleen het geheugen; ze geven geen werkelijk weten.
- Over de wereld kun je informatie verzamelen, maar niet het wezen zelf kennen.
- Werkelijke kennis vereist dat er geen afstand meer is tussen kenner en gekende.
En dan de omkering:
- Er is maar één “wezen” dat nooit op afstand van je is: je eigen zelf. Alleen daarvan is echte kennis mogelijk.
Stap 3:
alle tweedehands kennis over “waarheid” is per definitie beperkt; alleen direct zelf-inzicht kan echte kennis zijn.
4. Hij sloopt het gezag van geschriften, traditie en goeroes
Daarna zet hij zwaar in op het ontkrachten van externe bronnen:
- Studeren van shastras/scriptures traint slechts het geheugen; het maakt je een papegaai met kant-en-klare antwoorden.
- Woorden en boeken kunnen een “gevangenis van woorden” worden; je dwaalt rond in een door jezelf gebouwd taal-hok.
- Het echte nut van geschriften zou alleen zijn als ze je ontevreden maken en je eigen onwetendheid laten zien.
- Idee dat waarheid via shastras of guru van buiten komt, is juist een groot obstakel; dan zoek je nog steeds “in de wereld”.
Stap 4:
je moet afkicken van het idee dat waarheid van buiten komt: van boeken, systemen, tradities, zelfs van de meester.
5. Kernomslag: de waarheid is uitsluitend binnen – het zelf als “echte scripture en guru”
Dan volgt de positieve herformulering:
- “Truth is not to be found in the scriptures. It is in the self, in your self.”
- De “self” is de echte shastra en de enige echte guru.
Hier zie je jouw thema’s terug:
– alles zit al in jou
– jij bent (in potentie) je eigen leider
– de “goddelijke” kwaliteit is in iedereen aanwezig als innerlijke bron.
Stap 5:
je eigen innerlijke zelf is tegelijk “boek”, “leraar” en “altijd aanwezige waarheid”.
6. Denken, concepten en geloof zijn geen poort, maar blokkade
Nu zet hij zich af tegen het hoofd zelf:
- Elk concept over waarheid is per definitie dood, een “gebroken beeld” binnen een kader.
- Alle kaders, concepten en overtuigingen zijn door de mens gemaakt en vormen obstakels.
- Denken over waarheid is een vals pad: je blijft op de plek waar je begonnen bent, het leidt tot chaos en zelfs gekte.
Stap 6:
stoppen met denken “over” waarheid; concepten en dogma’s worden expliciet gezien als versperringen.
7. Van prediking naar “behandeling”: religie als methode, niet als leer
Daarna herkadert hij religie:
- “I shall not speak to you about truth. I shall speak to you about how truth may be known.”
- Echte religie gaat niet over doctrines van waarheid, maar over de methode om waarheid te kennen.
- Sermons zijn nutteloos; wat nodig is, is “treatment” – de behandeling van blindheid zodat de ogen opengaan.
Stap 7:
we gaan van theorie naar praktijk: religie = een set van innerlijke oefeningen (sadhana) om het zelf te laten ontwaken.
8. De enige echte weg: sadhana/discipline, geen logische weg
Hij maakt een bekende tweedeling:
- Twee ogenschijnlijke deuren: denken over waarheid (logica) vs. sadhana (discipline, yoga).
- In zijn visie bestaat er in feite maar één echte deur: sadhana; de weg van denken is een illusie.
Stap 8:
alle energie moet naar directe beoefening: meditatie, zelfonderzoek, bewustwording – niet naar speculatie.
9. Praktische binnenkant: maskers, zelfbedrog en radicale introspectie
Dan zoomt hij in op psychologie:
- We zien onszelf via de ogen van anderen, bouwen een masker-persoonlijkheid en noemen dat “ik”.
- Deze zelfmisleiding is een primaire blokkade voor zelfrealisatie; de imaginaire persoonlijkheid moet “tot as worden gereduceerd”.
- De vraag “ben ik werkelijk degene waarvan ik denk dat ik het ben?” moet radicaal door je heen gaan; dat wakker schudden ís al een stap naar ontwaken.
Stap 9:
je gaat je eigen rollen, persona’s en verhalen doorzien en ontmaskeren; dat is de psychologische voorwaarde voor het spirituele.
10. De uitkomst: waarheid als altijd aanwezige realiteit – jij hoeft alleen nog “er te zijn”
Tot slot beschrijft hij de “uitkomst”:
- Waarheid is altijd al aanwezig; niet de waarheid moet komen, maar jij moet bij de waarheid komen door uit je dromen te ontwaken.
- Realisatie betekent dat het brein vrij raakt van verbeelding en zich als één, ondeelbaar bewustzijn ervaart.
- De sadhu die “niets doet, alleen maar is” wordt gepresenteerd als model: zuiver zijn, geen doen.
Stap 10:
in de kern is de “Perfect Way”: ophouden met vluchten in denken, rollen en woorden → volledig aanwezig zijn → waarheid/openheid ervaart zichzelf in jou.
Samenvattend: de universele lessen waar hij steeds op terugvalt
Je kunt zijn basislessen (zoals jij ze al noemde) zo samenvatten op basis van de tekst:
- De waarheid zit in jou, niet buiten je
– “Truth is in the self, in your self.” - Jij bent je eigen scripture en je eigen guru
– “The self is the real shastra… the only real guru.” - Echte kennis is alleen mogelijk van jezelf
– Alleen ten opzichte van het eigen zelf kan afstand volledig verdwijnen; daar is kennis mogelijk. - Alle tweedehands waarheden (boeken, doctrines, dogma’s) zijn hooguit start-prikkels, meestal obstakels
– Ze vullen je geheugen, niet je wezen; ze kunnen een gevangenis van woorden vormen. - Denken, concepten en geloven over waarheid zijn niet de poort, maar de mist
– Concepten zijn man-made kaders die je zicht op de volle “hemel” blokkeren. - Religie = methode (sadhana), niet doctrine
– Het gaat om “treatment van de ogen”, niet om preken over licht. - Iedereen heeft de kiem van waarheid/verlichting al in zich
– De lamp is uitgegaan, maar kan worden aangestoken; de weg is er altijd, wij zijn alleen weggedraaid. - Je moet je eigen dromen, maskers en schijn-ik verbranden
– De imaginaire persoonlijkheid moet tot as worden; anders kom je niet bij het “echte” ik. - Waarheid is er al; het werk is: wakker worden en aanwezig zijn
– Niet waarheid halen, maar jezelf naar waarheid brengen (uit de droom stappen).